Σάββατο, 16 Μαΐου 2015

Πέρα απο την γέφυρα του Αδάμ - other-side.gr


... στην Νότιο Κίνα, στην Σανγκάη συγκεκριμένα. Αξιολογώντας, όπως λέγαμε στο προηγούμενο ταξιδιωτικό σημείωμα. Στην δεύτερη μόλις επίσκεψη μου στην Κίνα (η πρώτη τον Μάϊο του 2008 στο Πεκίνο – Μπεζίνγκ σωστότερα, λίγο πριν του Ολυμπιακούς), συνεχίζει να με εκπλήσει πόσες πολλές ομοιότητες έχουμε εμείς οι Έλληνες με τους Κινέζους.

Ας αρχίσουμε απο το φαγητό, που στα εστιατόρια δεν σερβίρεται ποτέ σχεδόν στο «πιάτο σου», αλλά ως μια ακολουθία μικρών συγκεκριμένων πιάτων στο κέντρο του τραπεζιού – στην Σανγκάη μάλιστα όπως έμαθα δια της πρακτικής ασκήσεως συνηθίζεται να συνοδεύουν τους εξαιρετικούς τους «μεζέδες» με δυνατό αλκοόλ, το Μάο-Τάϊ, που θυμίζει έντονα την δικιά μας ρακή. Ο Κινέζος οικοδεσπότης θα γεμίσει το ποτήρι του φιλοξενούμενου, θα αναλύσει με ενθουσιασμό τις παραδοσικές λιχουδιές, θα τσακωθεί με τον σερβιτόρο εάν κάποιο πιάτο έχει το παραμικρό ψεγάδι, θα θεωρήσει ότι έχεις μείνει νηστικός εάν πάρεις το τελευταίο κομμάτι από κάποιο πιάτο και θα παραγγείλει κι άλλο, και φυσικά θα αρνηθεί κατηγορηματικά να σε αφήσει να πληρώσεις τον λογαριασμό και θα σε αντιμετωπίσει ως παρανοϊκό εάν σκεφτείς να «τα μοιραστούμε».

Το επόμενο κοινό μας, είναι η αγάπη των οδηγών και των δύο χωρών για την κόρνα τους και για να χώνονται μπροστά στο φανάρι για την στροφή, η εμμονή τους να αγνοούν  τους πεζούς και τους ποδηλάτες, η συνήθεια τους να αγαπούν τα μηχανάκια αλλά όχι το κράνος, να παρκάρουν όπου τους βολεύει, να αλλάζουν λωρίδα κάθε πεντακόσια περίπου μέτρα χωρίς φλας, να οδηγούν στην εξωτερική με εξήντα και στην εσωτερική με εκατόν είκοσι, και άλλα χαριτωμένα συνήθεια που απελπίζουν πολλούς Ευρωπαίους συναδέλφους μου, αλλά με κάνουν να αισθάνομαι πολύ άνετα στους δρόμους τους.

Στον περισσότερο «Δυτικό» κόσμο έαν ψάχνεις ένα μπλουζάκι νούμερο τριαντατέσσερα και ο πωλητής δεν το βρίσκει, το πιθανότερο είναι να ζητήσει χαμηλόφωνα και ευγενικά να περιμένεις ένα δεκάλεπτο για να σου φέρει το μπλουζάκι. Στην Κίνα ο πωλητής θα μπήξει μια στριγγλιά που μάλλον μεταφράζεται σε ένα «Ελένη ο στρογγυλομάτης θέλει το τριαντατέσσερα το έχει η αποθήκη ρε;» και ενώ προσπαθείς να ανακτήσεις την ακοή σου, το μπλουζάκι θα προσγειωθεί δίπλα σου σε χρόνο ρεκόρ.

Ένα άλλο κοινό μας είναι η αγάπη που τρέφουμε για τους γείτονες μας εξ΄ανατολών. Εδώ που τα λέμε φυσικά, μπροστά σε αυτά που έχουνε κάνει οι Ιάπωνες στους Κινέζους αυτά που κάνανε οι Τούρκοι στην Σμύρνη μοιάζουνε το πολύ με «συνωστισμό». Το βλέμμα της πωλήτριας στο Duty Free όταν ρώτησα που μπορώ να βρω την ανδρική σειρά καλλυντικών του αγαπημένου μου  Issey Miyaki, πιστοποίησε ότι η αντιπάθεια προς τους γείτονες φτάνει μάλλον αρκετά μακριά. Πάραυτα, αυτό δεν τους εμποδίζει να τιμούν τα μάλλον πολυάριθμα Γιαπωνέζικα εστιατόρια που ευδοκιμούν στις γειτονιές της Σανγκάης. Ας μην παραλείψω και το ότι τελειώσανε τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο με έναν εμφύλιο, έστω και αν οι νικητές εκεί τους βγήκανε ανάποδα.

Ακαδημαϊκά οι Κινέζοι είναι επίσης ενδιαφέρουσα περίπτωση: ενώ οι Αγγλοσάξωνες την οποιαδήποτε επιστημονική κριτική την αντιμετωπίζουν επικοδομητικά, αρκεί να γίνεται με ένα σχετικό τακτ, οι Κινέζοι είναι μάλλον λιγότερο ευαίσθητοι. Στην Αγγλία π.χ. «η ιδέα σας είναι εξαιρετική αλλά θα πρότεινα να εξετάσουμε ορισμένες παραμέτρους» σημαίνει ότι βασικά έχεις μια πιθανον αποδεκτή ιδέα αλλά καμμία απολύτως πιθανότητα να την πραγματοποιήσεις εάν δεν αλλάξεις το πείραμα. Στην Κίνα αλλά και στην Ελλάδα η ίδια ακριβώς φράση σημαίνει ότι η ιδέα σου είναι εξαιρετική αλλά ο άλλος πάει να κάνει τον έξυπνο συζητώντας ασήμαντες λεπτομέρεις. Αυτή η ομοιότητα, που διέγνωσα μάλλον έγκαιρα, αποδείχθηκε χρήσιμη κατά την διαδικασία της αξιολόγησης.

Οσο για την σημασία της οικογένειας και την ανοχή μας στο διαφορετικό, ακόμα γελάω με τις ιστορίες του Κινέζου φιλου μου του Χάρη, όταν η μικρή αδερφή του (δευτερης γενιάς Κινέζα στην Μελβούρνη) τα έφτιαξε με εναν Έλληνα, επίσης δεύτερης γενιάς. Και οι δυο μανάδες είχανε πέσει σε μαύρη απελπισία, η μια γιατί ο γιός της θα παντρευτεί την Κινέζα σχιστομάτα, και η άλλη που θα παντρευτεί το κοριτσάκι της τον Έλληνα γουρλομάτη. Τα παιδιά παντρευτήκανε τελικά, και οι πεθερές βρήκανε κοινό τόπο στο να συγκρίνουνε συνταγές μαγειρικής – που και αυτές όσο και να σας φένεται περίεργο έχουνε πολλά κοινά.


Η Σανγκάη, μια πόλη με πληθυσμό υπερδιπλάσιο απο αυτόν της Ελλάδας, είναι πάντως μια υπέροχη ζωντανή πόλη, με ένα φανερό αποικιακό παρελθόν, ένα μάλλον άγαρμπο παρόν, και ένα πραγματικά πολλά υποσχόμενο μέλλον. Ίσως πρέπει να σκεφτώ καλύτερα την πρόταση του Ρέϋ και του Τζιν-Χουά να περάσω λίγους μήνες εκεί με εκπαιδευτική άδεια, μαζί με την οικογένεια.