Πέμπτη, 6 Οκτωβρίου 2016

Ένα ακόμα βραβείο Νομπέλ στην Χημεία ...


Πέρσι τέτοια εποχή πάνω κάτω, είχα γράψει αυτό το κείμενο στο blog, περιγράφοντας την σύντομη ή πιο μακρόχρονη γνωριμία μου με διάφορους Νομπελίστες. Μια και είχα παραλείψει μια ιστορία, αλλά έχω και μια καινούρια να διηγηθώ, αποφάσισα να "συμπληρώσω".

Τον Jim Watson δεν τον είχα συμπαθήσει ποτέ. Η ιδιοφυΐα πίσω από την δομή της διπλής έλικας του DNA ήτανε καθαρά ο Francis Crick, και τα πειράματα της Rosalind Franklin (για αυτό και το Νόμπελ το μοιράστηκε με τους   Watson και Crick ο Maurice Wilkins, διευθυντής του εργαστηρίου της  Rosalind, που στο μεταξύ είχε αποβιώσει). Ακόμα και η περίφημη φράση στο τέλος της δημοσίευσης για την δομή του DNA, "It has not escaped our notice that the specific pairing we have postulated immediately suggests a possible copying mechanism for the genetic material", "δεν διέφυγε της προσοχής μας ότι η συγκεκριμένη αντιστοίχιση των βάσεων στην οποία καταλήξαμε, προτείνει άμεσα ένα πιθανό μηχανισμό αντιγραφής για το γενετικό υλικό", οι κακές γλώσσες λένε ότι συμπεριλήφθηκε μόνο με την επιμονή του Crick.

Πριν από δεκαπέντε περίπου χρόνια στο Cold Spring Harbor Laboratory, όπου ήτανε διευθυντής ο Jim Watson για πολλά χρόνια, κάποια στιγμή μετά τα μεσάνυχτα είχαμε καταλήξει στην παραλία, όπου ανάψαμε μια μεγάλη φωτιά, και συνεχίσαμε το πάρτυ της τελευταίας ημέρας του σκληρού πρακτικού μαθήματος στην κρυσταλλογραφία πρωτεϊνών. Ένας ηλικιωμένος κύριος βγήκε στην βεράντα της διπλανής βίλας και μας έβαλε τις φωνές για την φασαρία, όχι και πολύ ευγενικά. Ήτανε η πρώτη μου επαφή με τον Jim Watson.  Η δεύτερη ήταν λίγα χρόνια μετά. Το πάρτυ είχε μεταφερθεί σε κλειστό χώρο από τότε. Είχα πάει για ύπνο νωρίς, και το επόμενο πρωί πριν από τις έξι είχα ξυπνήσει (ελέω jet lag) και είχα πάει στην αίθουσα του μαθήματος, όπου είχε γίνει και το πάρτυ, και τυγχάνει να είναι και η αίθουσα του Συμβουλίου του CSHL. Το μεγάλο τραπέζι σπασμένο, και κόκκινο κρασί στην κρεμ μοκέτα - κάποιοι είχανε παρεκτραπεί. Στις 6:30 έφτασε ένα συνεργείο που άρχισε να αλλάζει τα πάντα με αξιοσημείωτη ταχύτητα, και πριν προλάβω να φύγω, έφτασε ένας έξαλλος  Jim Watson ... "Είσαι από τους κρυσταλλογράφους;" ... δεν πρόλαβα να απαντήσω, αλλά κάθισα και άκουσα ένα αρκετά εμπνευσμένο υβρεολόγιο ... η γνωριμία με τον Francis Crick πρέπει να του είχε αφήσει πολλά απωθημένα για τους κρυσταλλογράφους ...

Η μοναδική φορά που μίλησα με τον Ben Feringa δεν θα μπορούσε να μου αφήσει καλύτερες εντυπώσεις. Ήμασταν καμιά 40αριά επιστήμονες και κάποιοι εκπρόσωποι του Υπουργείου σε μια συνάντηση για την διαμόρφωση των ερευνητικών προτεραιοτήτων στην Ολλανδία. Ο Ben Feringa ήτανε ο προεδρεύων. Ζήτησε από όλους να μιλάνε Αγγλικά για χάρη μου - πράγμα που αρνήθηκα ευγενικά, μια και αφενώς καταλαβαίνω αρκετά καλά Ολλανδικά, αλλά αφετέρου είναι και ένα καλό κόλπο για να λέω ότι θέλω να πω για κάποιο θέμα (π.χ. συγχαίροντας το υπουργείο για ακριβώς το αντίθετο από αυτό που ήθελε να κάνει, και να λέω μετά ότι μάλλον κατάλαβα λάθος τα Ολλανδικά ...). Στο τέλος ενός σύντομου προλόγου ο Ben είπε:

"Εδώ ήρθαμε να συζητήσουμε το μέλλον, το πως θέλουμε να είναι το ερευνητικό τοπίο σε είκοσι χρόνια από σήμερα. Είμαι εξήντα χρονών και σε είκοσι χρόνια δεν θα είμαι ενεργός ερευνητής. Οι νέοι επιστήμονες πρέπει να πάρετε την ευθύνη στα χέρια σας. Και εσείς στο Υπουργείο να ακούτε τους νέους επιστήμονες και όχι τους δεινόσαυρους άνω των εξήντα χρονών όπως εγώ".

Με αυτά και με άλλα,  βγήκα από το εργαστήριο και εκτέθηκα στην πολιτική, και στην κεντρική σκηνή στην Ελλάδα, αλλά κυρίως όπου μπορώ σε θέματα ερευνητικής και επιστημονικής πολιτικής στην Ελλάδα, στην Ολλανδία, στην Ευρώπη.

Ευχαριστώ Μπενόσαυρε. Είμαι σίγουρος ότι θα είσαι ένα τεράστιο κεφάλαιο για την επιστημονική έρευνα στην Ολλανδία και  την Ευρώπη για τα επόμενα πολλά χρόνια!