Κυριακή, 18 Δεκεμβρίου 2016

Με αφορμή μια συνέντευξη.


Έχουν περάσει χρόνια από τότε που διάβασα συνέντευξη Υπουργού Παιδείας χωρίς να με πιάσει μαύρη απελπισία. Η συνέντευξη του κ. Γαβρόγλου είναι απόδειξη του ότι οι σωστοί άνθρωποι στις σωστές θέσεις μπορεί να είναι αυτό που μετράει: ακόμα και στον θίασο εφαρμοσμένου σουρεαλισμού που υποδύεται την κυβέρνηση, άνθρωποι με γνώσεις, ηρεμία, και διάθεση μπορούν να κάνουν κάτι θετικό - όπως π.χ. έκανε ο κ. Φωτάκης και ελπίζω να καταφέρει να κάνει και ο κ. Γαβρόγλου. Όλες του οι διαπιστώσεις είναι σωστές, και η νηφαλιότητα της φράσης "πρέπει βεβαίως να περιμένουμε να δούμε τι θα εισηγηθεί το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής" μου δίνει ελπίδα ότι θετικές θα είναι και οι λύσεις που ίσως καταφέρει να προτείνει.

Η συναίνεση της τότε Βουλής στο νόμο Διαμαντοπούλου, ήταν μεγάλη στιγμή. Δυστυχώς το γκρουπούσκολο της σημερινής κυβέρνησης απεμπόλησε αυτή την ευκαιρία, για καθαρά μικροκομματικές επιδιώξεις και αρνήθηκε να δει τα θετικά μέσα από εμμονές ψευδεπίγραφης "δημοκρατικότητας". Εάν ο νόμος που θα φέρει ο Γαβρόγλου συζητηθεί με ειλικρινή διάθεση από όλες τις πλευρές στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων, θέλω να ελπίζω ότι θα είναι μια αφετηρία για να αλλάξει κάτι επιτέλους στον τρόπο πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση, ένα μέτρο που ίσως να έχει και την δυναμική να αλλάξει τον ίδιο το χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης αλλά και την κοινωνίας μας με την ευρύτερη έννοια ...

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε άμεσα το εξής: το σύστημα του σχολείου, φτιάχτηκε πριν από πάνω από έναν αιώνα, και σωστά βασίστηκε στην ιδέα της "ύλης": στο ότι οι μαθητές όφειλαν να αφομοιώσουν έναν όγκο δεξιοτήτων και πληροφορίας, απαραίτητο για την επιστημονική και επαγγελματική τους κατάρτιση. Η έκρηξη του όγκου της πληροφορίας και η ελεύθερη ουσιαστικά πρόσβαση σε αυτή μέσω του διαδικτύου, οφείλουν να αλλάξουν τον ρόλο του σχολείου. Το σχολείο πλέον καλείται να καλλιεργήσει την δυνατότητα να θέτουμε τα ερωτήματα που θα είναι ικανά να αξιολογούν την πληροφορία, τα ρωτήματα που θα αποσκοπούν στην παραγωγή νέας γνώσης, και τα ερωτήματα που θα οδηγούν στη συνεχή επαγγελματική αυτοβελτίωση, μέσω της κριτικής πρόσβασης στην πληροφορία. 

Λέγοντας φυσικά ότι το σχολείο, αλλά και η ανώτατη εκπαίδευση, πρέπει να επικεντρωθούν στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης και όχι στην αφομοίωση της "ύλης", σε καμία περίπτωση δεν εννοώ την παντελή απουσία "μηχανικής γνώσης": κάποια βασικά, όπως π.χ. η προπαίδεια, ή οι νομοί της Ελλάδος και οι χώρες της Ευρώπης με τις πρωτεύουσες τους στο Δημοτικό, είναι απαραίτητα. Αλλά η χρησιμότητα της απομνημόνευσης της Δυναστείας των Ισαύρων (που στο σχολείο είχα τολμήσει να αρθρώσω σε προφορική εξέταση ότι δεν έμαθα τα ονόματα των αυτοκρατόρων γιατί αν δεν τα θυμάμαι και τα χρειάζομαι θα ανοίξω ένα βιβλίο για να τα βρω - πόσο λάθος έκανα) είναι μηδενική. 

Θέλουμε ένα σχολείο, ως ολοκληρωμένο χώρο διαμόρφωσης των προϋποθέσεων για την απόκτηση γνώσης και την δημιουργική αφομοίωση της, και όχι ανάθεσης έργου στου γονείς για "διάβασμα στο σπίτι"; 

Θέλουμε ένα σχολείο, χώρο δημιουργικής απασχόλησης, χώρο δημιουργίας συνειδητοποιημένων πολιτών με όραμα για την ενήλικη ζωή τους, και όχι εξεταστικό κέντρο για την ανώτατη εκπαίδευση; 

Θέλουμε ανώτατη εκπαίδευση με διακριτό ρόλο στην τεχνική, επαγγελματική, και επιστημονική προετοιμασία, και όχι ως προθάλαμο της ανεργίας και χώρο αναμονής για την εκτύπωση πτυχίου; 

Θέλουμε ενιαίο χώρο στην ανώτατη εκπαίδευση για την επίτευξη της υψηλότερης δυνατής ποιότητας στην έρευνα και την υψηλή τεχνική και επιστημονική εξειδίκευση, πέρα από μικρότητες "ισότητας" πτυχίων και μικρονοϊκών ανταγωνισμών; 

Πέραν από την ανάγκη της ριζικής αναμόρφωσης και του εκσυγχρονισμού του πελατειακού κράτους, της γραφειοκρατίας, της δικαιοσύνης, του φορολογικού συστήματος, της παραγωγικής βάσης, (και αρκετών άλλων), τίποτε μα τίποτε δεν θα υπάρξει χωρίς την αναμόρφωση και τον εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού μας συστήματος, πέραν από ιδεοληψίες και σκοπιμότητες. Ο κ. Γαβρόγλου με αυτή την συνέντευξη, μου δίνει μια μικρή ελπίδα ότι ίσως μπορέσει να αποτελέσει τον καταλύτη μιας τελευταίας ίσως προσπάθειας λογικής και συνεννόησης του πολιτικού χώρου.

Η αναμόρφωση του εκπαιδευτικού μας συστήματος παραμένει η πραγματική μας εθνική προτεραιότητα.

ΥΓ Αυτή η συνέντευξη από μόνη της, με κάνει - ίσως επιπόλαια - να συνεχίσω να μην θέλω εκλογές, γιατί σκέφτομαι στην θέση Γαβρόγλου - Φωτάκη κάτι σε Στυλιανίδη, Σπηλιωτόπουλο, Αρβανιτόπουλο, και αρχίζει να μην με ενοχλεί ο Ζουράρις, ο οποίος στο κάτω κάτω "σε ένα δημοκρατικό πλαίσιο έχει το δικαίωμα να δοκιμάζει τα όρια ανοχής και αντοχής των άλλων." 

ΥΓ2 Ευχαριστώ την φίλη Δάφνη Μανουσάκη με την τεράστια ευαισθησία στα θέματα Παιδείας και το τεράστιο έργο στον έντονα δημιουργικό αντίστοιχο τομέα στο Ποτάμι (που ειρήσθω εν παρόδω δεν πιστεύω ότι του δόθηκε η σημασία που του αρμόζει), που μου επισήμανε την συνέντευξη. 

ΥΓ3 Η φωτογραφία από το Κυριακάτικο Σχολείο Μεταναστών, για έναν βασικό λόγο: η εκπαίδευση των παιδιών των μεταναστών και η κατά συνέπεια αφομοίωση τους στον πληθυσμό, πρέπει να είναι βασική μας επιδίωξη. 'Ένας Γιάνναρος στο ΝΒΑ, ερωτευμένος με την Ελλάδα, δεν φτάνει.