Σάββατο, 6 Ιανουαρίου 2018

Αμελητέος, Αναλώσιμος, Αγοραφοβικός, Ανήσυχος, σήμερα σαράντα οκτώ.


Ένα από τα μεγαλύτερα "ατυχήματα" της ανθρώπινης ιστορίας είναι κατά την γνώμη μου η επικράτηση του δεκαδικού συστήματος, σε βάρος του δωδεκαδικού. Το δωδεκαδικό ακόμα αντιστέκεται στους μήνες και στις ώρες, αλλά στα μαθηματικά επικράτησε το δεκαδικό σύστημα. Ορκισμένος αντί-συστημικός θα κάνω τον απολογισμό μου στο σημαδιακό για το δωδεκαδικό σύστημα σαράντα οκτώ: στα τέσσερα επί δώδεκα, και όχι στα άχαρα πενήντα, τα βαρετά πέντε επί δέκα.
Εξάλλου, οι δωδεκαετίες, είναι σημαδιακές για τις ζωές μας - η δικιά μου ζωή τουλάχιστον ορίζεται καλύτερα σε δωδεκαετίες.
Στα δώδεκα, βρέθηκα από το ασφαλές περιβάλλον του Δημοτικού στο Γυμνάσιο. Προς έκπληξη μου, οι γονείς μου ανακοίνωσαν ότι την νέα χρονιά στο σχολείο θα πηγαίνω με το λεωφορείο, μόνος. Τέρμα το απομονωμένο περιβάλλον της Κάντζας, τέρμα το "σχολικό", τέρμα η ψευδαίσθηση της ανεύθυνης παιδικής ηλικίας. Εκεί στα δώδεκα, καταλαβαίνεις ότι με ένα έμφραγμα και με έναν καρκίνο στο στήθος στους γονείς σου, τα πάντα είναι εφήμερα. Μεγαλώνεις απότομα.
Στα δύο επί δώδεκα, στα είκοσι τέσσερα, βρέθηκα στην μέση του διδακτορικού μου, στην πρώτη μου "μεγάλη" δημοσίευση, στην απόφαση ότι θα συνεχίσω στην Έρευνα, και ότι το διδακτορικό δεν είναι απλά μια παρένθεση στην αμηχανία του "τι κάνει ένας απόφοιτος του Βιολογικού;" Σταματάς να είσαι πλέον μαθητής: η απίστευτη ευδαιμονία της συνειδητοποίησης ότι πλέον παράγεις νέα γνώση.
Στα τρία επί δώδεκα, στα τριάντα έξι, βρέθηκα παντρεμένος, με παιδί, με οικογένεια, με σπίτι, με μόνιμη δουλειά. Άλλη μια συνειδητοποίηση ότι η ενηλικίωση μου πέρασε ένα ακόμα στάδιο. Το στάδιο όπου επιτυχία είναι η ομοιόσταση, η ισορροπία.
Σήμερα, τέσσερα επί δώδεκα, στα σαράντα οκτώ. Δύσκολο να πω τι αλλάζει. Πιο εύκολο να πω που είμαι, πως αισθάνομαι.
Τέσσερις δεκαετίας λοιπόν, τέσσερις επιθετικοί προσδιορισμοί.
Ανήσυχος. Όχι μόνον με ανησυχίες πολιτικές, επιστημονικές, προσωπικές αλλά και με ένα τουλάχιστον σοβαρό επεισόδιο "ανησυχίας" - anxiety αγγλιστί. Mια από τις πολλές μορφές της ελαφράς κατάθλιψης. Η πιο επιτυχημένη μου ίσως επιστημονικά χρονιά, το 2011, με δύο εμβληματικές για εμένα δημοσιεύσεις πρωτεϊνικών δομών ανεξάρτητα από δείκτες απήχησης και αναφορές, αλλά και βιβλιογραφικά οι περισσότερες επιστημονικές δημοσιεύσεις που έκανα ποτέ, ο μεγαλύτερος αθροιστικός δείκτης απήχησης, οι περισσότερες αναφορές. Συνοδεύτηκε από εβδομάδες αϋπνίας, αφαγίας, αδυναμίας να κάτσω σε μία θέση για πάνω από λίγα λεπτά, ώρες απελπισίας σε μακρινούς μοναχικούς περιπάτους, και αλλά και από αξιοζήλευτη παραγωγικότητα αλλά και αίσθηση συντροφικότητας . Αλλά κυρίως η συνειδητοποίηση των περιορισμών μου αλλά και των (πολύ περισσότερων) ικανοτήτων και προσόντων μου (όχι, η σεμνότητα δεν είναι μέσα αυτά). Το στοίχημα, της επόμενης δωδεκαετίας; Να μείνω ανήσυχος ερευνητικά και πολιτικά, και να αντιμετωπίσω την επόμενη κρίση anxiety - που θα έρθει - πιο ώριμα, πιο αποτελεσματικά.
Αγοραφοβικός. Αποφεύγω συστηματικά τα μεγάλα συνέδρια, τις μεγάλες συγκεντρώσεις. Ως δομικός βιολόγος και ως πολιτευόμενος με το Ποτάμι, ευτυχώς τις συγκεντρώσεις μας μόνο μεγάλες δεν τις λες. Ίσως η μεγαλύτερη υπέρβαση που έκανα ποτέ, ήταν ο συντονισμός ενός μεγάλου Ευρωπαϊκού προγράμματος αλλά και η κάθοδος ως υποψήφιος στο Λασίθι. Οργανογράμματα, παραδοτέα, διαχείριση δεκάδων εκατομμυρίων, συντονισμός σε συνέδρια. Προεκλογική εκστρατεία, συζήτηση με αγνώστους, ραδιόφωνο, τηλεόραση. Υπέρβαση - και τεράστια ικανοποίηση που δεν το έβαλα στα πόδια και στις δυο περιπτώσεις. Το στοίχημα, να εκμεταλλευτώ την αγοραφοβία μου δημιουργικά κάνοντας σωστές επιλογές: θα κάνω την προσπάθεια να την υπερβώ ξανά μόνον όταν είμαι σίγουρος ότι το αξίζει, όπως με το iNEXT τον Δεκέμβρη του 2014 και με το Ποτάμι τον Γενάρη του 2015.
Αναλώσιμος. Και επιστημονικά και πολιτικά, έχω αποφασίσει ότι δεν έχω κάτι να χάσω. Επιστημονικά, είμαι πλέον Καθηγητής σε μια από τις ισχυρότερες Σχολές Θετικών Επιστημών της Ευρώπης - αυτή της Ουτρέχτης. Βιβλιογραφικά αναγνωρίσιμος, στην μεθοδολογία προσδιορισμού μακρομοριακών δομών είμαι από τους δυο-τρεις πρωτοπόρους της γενιάς μου διεθνώς (της τελευταίας γενιάς ίσως σε αυτό τον τομέα). Στην Δομική Βιολογία δεν είμαι σημείο αναφοράς αλλά έχω ξεπεράσει καιρό τώρα αυτή την ανασφάλεια. Αισθάνομαι πλήρης στο πλαίσιο του πεπερασμένου των δυνατοτήτων μου. Διακρίσεις, βραβεύσεις, δεν είχα ποτέ: δεν μου δόθηκαν φυσικά, αλλά ούτε τις επιζήτησα, ούτε τις επιζητώ. Δεν αισθάνομαι ότι έχω κάτι να κερδίσω. Και όταν δεν έχεις τίποτε να κερδίσεις, γίνεσαι αναλώσιμος. Μπορώ να εξαφανιστώ επιστημονικά - δεν θα κάνει αίσθηση, αλλά είναι μια υπέροχη αίσθηση. Το ίδιο και πολιτικά: ένα υποψήφιος σε διεδρική, φυτευτός από τον αρχηγό, με χίλιες κάτι ψήφους, μακριά πλέον από κεντρικές και επιστημονικές επιτροπές, μπορώ να εξαφανιστώ από τον πολιτικό χάρτη, χωρίς να μείνει κανένα κενό. Αναλώσιμος και πολιτικά λοιπόν, αλλά και επιστημονικά, για αυτό και επικίνδυνος για πολλούς, και για αυτό και αισθάνομαι ότι έχω πάρα πολλά να προσφέρω, γιατί έχω ελάχιστα να χάσω.
Αμελητέος. Έτσι αισθάνομαι. Αμελητέος πολιτικά, μια μειοψηφία στην αριστερή όχθη του Ποταμιού του 1.5%. Αμελητέος επιστημονικά, να πιστεύω ότι "άξιον εστί το μικρό γιατί που έμεινε αναπάντητο", αναζητώντας μηχανιστικές λεπτομέρειες στον αιώνα των big data και του deep learning. Αίσθηση ελευθερίας, αίσθηση ότι κανείς δεν περιμένει κάτι από εμένα, έτοιμος να μείνω αμελητέος αλλά σταθερός σε αξίες που ακόμα δεν είμαι σίγουρος ποιες είναι αλλά που διαμορφώνονται καθημερινά.
Τέσσερις δωδεκαετίες λοιπόν, τέσσερις επιθετικοί προσδιορισμοί, και μια αίσθηση ότι αυτή μπορεί και να είναι η τελευταία καταχώρηση σε αυτό το ιστολόγιο.