Σάββατο, 31 Μαρτίου 2018

"Helicopter view"


Μετά από δύο συζητήσεις για το πως μεταφράζεται σωστά η έκφραση "η θέα από το ελικόπτερο" στα Ελληνικά, αποφάσισα να έχω μία ακόμα"πρώτη φορά" για το ιστολόγιο, αυτήν του αμιγώς Αγγλικού τίτλου.

"Η θέα από το ελικόπτερο" έχει χρησιμοποιηθεί ως όρος στην ψυχολογία αλλά και στο μάνατζμεντ ("αδρή εικόνα, "εποπτική εικόνα" είναι δύο από τις μεταφράσεις που μου μεταφέρθηκαν) αλλά και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, για να εκφράσει την απόκτηση μιας εποπτικής εικόνας του γενικότερου πλαισίου μέσα στο οποίο εξελίσσονται τα γεγονότα. 

Στο μάνατζμεντ αλλά και στην έρευνα το ίδιο εκφράζεται ως η ικανότητα "να βλέπεις το δάσος και όχι τα δέντρα", η ικανότητα να εστιάζεις στο συνολικό πρόβλημα, και όχι στα επιμέρους. Θυμάμαι μάλιστα την συζήτηση με ένα διακεκριμένο αν και λίγο εγωκεντρικό συνάδελφο, που πριν από χρόνια μου είχε εξηγήσει με περισπούδαστο ύφος ότι η επιτυχία του εστιάζεται στο γεγονός ότι εστιάζει στο δάσος και όχι στα δέντρα, και θα πρέπει να διορθώσω την επιστημονική μου εστίαση και να δω και εγώ το δάσος. Σκέφτηκα τότε να του απαντήσω με Ελύτη και το σχετικά άγνωστο "άξιον εστί το μικρό γιατί που έμεινε αναπάντητο" αλλά προτίμησα να τον τρολάρω με μια πιο μακρόσυρτη απάντηση για το πως η συνολική εικόνα του δάσους θα σε εμποδίσει να δεις το μοναχικό δέντρο στην πιο υγρή γωνιά που συμβιώνει με δεκάδες είδη μούχλας, όπου ένα από αυτά θα μπορούσε να σου έχει επιτρέψει να βρεις την δράση των αντιβιοτικών λίγους αιώνες πριν τον 20ό... φυσικά αυτή η ανακάλυψη δεν θα σε άφηνε απλά χωρίς χρηματοδότηση όπως όσους από εμάς κοιτάμε τα δέντρα την εποχή των -όμικς (genomics, proteomics, metabolomics, ...), αλλά τότε θα σου εξασφάλιζε και μια θέση ως κεντρική ατραξιόν στην επόμενη πυρά στην κεντρική πλατεία της πόλης (βελτιωνόμαστε ως κοινωνία). 

Η λαϊκή νεοελληνική σοφία, θίγει το ίδιο θέμα από μια άλλη σκοπιά: "όποιος είναι έξω από το χορό πολλά τραγούδια ξέρει". Το τελευταίο, το ακούω συχνά-πυκνά, ιδιαίτερα όταν εκφράζω άποψη για το πολιτικό γίγνεσθαι η οποία αντιβαίνει στα, συχνά σκληρά, προσωπικά βιώματα φίλων και γνωστών. Έχω δοκιμάσει να εξηγήσω φυσικά ότι όποιος χορεύει καλό είναι να μην τραγουδάει συγχρόνως, και για αυτό άλλωστε άλλος ξέρει τα (πολλά) τραγούδια και τραγουδά, και άλλος χορεύει. Και καλό είναι αυτός που χορεύει να ακούει αυτόν που ξέρει τα πολλά τραγούδια, και ούτω καθεξής.

Το άρθρο όμως ξεκίνησε να γράφεται ως πολιτικό σχόλιο, οπότε ας επανέλθω. Σκεφτόμουνα λοιπόν, ότι η αξία μου ως πολιτικού - δεν θέλω ειρωνικά χαμόγελα - είναι βέβαιο ότι είναι ετεροπροσδιοριζόμενη. Μια και δεν έχω στο βιογραφικό μου πολιτικούς, συνδικαλιστικούς, ή κοινωνικούς αγώνες, πρέπει να το αντιμετωπίσω αυτό ως δεδομένο. Υποψιάζομαι φυσικά ότι η υπόθεση εργασίας των περισσότερων που με "σταύρωσαν" το μακρινό 2015, είναι ότι ως επιτυχημένος επιστήμονας στο εξωτερικό, ως τεχνοκράτης εάν προτιμάτε, θα μπορώ να γίνω και επιτυχημένος πολιτικός. Λάθος. Οι πολιτικές μου απόψεις ως επιστήμονα δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται με τρόπο διαφορετικό από αυτόν οποιουδήποτε άλλου πολίτη. Οι απόψεις μου οφείλουν να κρίνονται απλά από την επιχειρηματολογία που τις συνοδεύει. Αλλά, ομολογώ, ότι θα ήθελα πραγματικά, όσοι από εσάς τις διαβάζετε, να λαμβάνετε υπόψιν σας ένα ετεροπροσδιορισμό: το "helicopter view", που προσπάθησα να εξηγήσω παραπάνω,

Για να επιτύχεις να έχεις την εποπτική εικόνα, είναι απαραίτητο να απεμπλακείς από τα καθημερινά μικρά και μεγάλα προβλήματα. Η προϋπόθεση για να έχεις την εποπτική εικόνα είναι να αποδεσμευθείς από τις λεπτομέρειες του τοπίου, όσο ενοχλητικές και να είναι αυτές. Και, εκ των πραγμάτων, μια και η Ελληνική καθημερινότητα με επηρεάζει ελάχιστα ενώ συγχρόνως η ενημέρωση μου και η επαφή μου είναι συχνή, δικαιωματικά ίσως μπορώ να υποστηρίξω ότι είναι πολύ πιο πιθανόν να έχω κατακτήσει καλύτερα την εποπτική αυτή εικόνα. 

Φυσικά, αν θεωρήσατε όλα αυτά έναν πρόλογο, και τώρα περιμένετε μια βαθυστόχαστη ανάλυση της θέας του πολιτικού και κοινωνικού τοπίου από το ελικόπτερο, θα σας απογοητεύσω.