Σάββατο, 14 Ιουλίου 2018

Η ψήφος των Ελλήνων του εξωτερικού


Με το που απέκτησα εκλογικό δικαίωμα το 1988, δεν χρειάστηκε να περιμένω και πολύ για να το εξασκήσω: 1989 (σαλαμάκι), ξανά το 1989 (Συνασπισμό), 1990 (Μητσοτάκη, παρά την ατυχία του να ηγείται της ΝΔ), και 1992 (Λεβέντη στις αναπληρωματικές της Β' Αθηνών, ως φόρο τιμής για την παρέα που μου κράταγε όταν διάβαζα για τις εξετάσεις μετά τα μεσάνυχτα).

Τον Ιούλιο του 1992, έφυγα για το Αμβούργο.

Δεν άργησα να γίνω θαμώνας του κοντινού στο εργαστήριο μας Ελληνικού εστιατορίου. Το φαγητό βασικά ήταν  χάλια, αλλά είχε και πολλά θετικά από την οπτική μιας ομάδας εικοσάχρονων από έναν Έλληνα, έναν Βραζιλιάνο, ένα Γερμανό, έναν Γάλλο, έναν Ολλανδό, έναν Άγγλο και άλλων λιγότερο ή περισσότερο περιστασιακών συνδαιτυμόνων: μεγάλες μερίδες με πολύ κρέας, ωραίες τηγανητές πατάτες, φτηνές μπύρες, ωραίο κήπο το καλοκαίρι, έκλεινε αργά, και στο τέλος κέρναγε ούζο αλλά και ένα μπουκάλι ρετσίνα Κουρτάκι "για το σπίτι" (είχαμε μαζέψει δεκάδες μπουκάλια μέχρι που έφυγα, μια και κανείς μας δεν μπορούσε να την πιει).

Το να καταλάβω ότι ο ιδιοκτήτης ήταν Κρητικός, πήρε γύρω στα δέκα δευτερόλεπτα. Βουνίσιος, από ένα ορεινό χωριό που ούτε είχα ξανακούσει ποτέ το όνομα του, ούτε το θυμάμαι τώρα. Έδωσα γνωριμία, και παρόλο που πεδινός και από το Λασίθι, κάναμε την καρδιά μας πέτρα και συμφωνήσαμε ότι είμαστε πατριώτες και κοντοχωριανοί, ένεκα της απόστασης από την λεβεντογέννα.  Για να πω την αλήθεια πάντως, το αφεντικό ήτανε ... τρισμάλακας. Απότομος με τα γκαρσόνια του που τα εκμεταλλευότανε, δουλικός μπροστά στους Γερμανούς πελάτες που έβριζε πίσω από την πλάτη τους, ως και απέναντι στον έφηβο γιο του είχε μια βαθιά υποτιμητική συμπεριφορα γιατί "δεν έπαιρνε τα γράμματα" (ήταν καλό παιδί αλλά πράγματι βλαξ). Εμένα φυσικά ως συντοπίτη και υποψήφιο διδάκτορα με θαύμαζε σε ενοχλητικό σχεδόν βαθμό, αλλά λόγω της περιποίησης δεν έλεγα κουβέντα και χλαπάκιαζα γύρους και μπιφτέκια γεμιστά με φέτα, που μου κόστισαν σε έναν χρόνο την μισή μου διαδρομή από τα 80 κιλά ως τα σημερινά 100.


Πριν τις εκλογές του 1993, ήρθε με το τσιγάρο στο τραπέζι μου, κάθισε δίπλα μου, με αγκάλιασε με το ένα χέρι, (αυτό με το τσιγάρο) και δήλωσε:

- "ΠΑΣΟΚ είσαι, έτσι;"

Από στατιστική άποψη του δίνω δίκιο: "Από την Τεχεράνη δικέ μου; Μουσουλμάνος;" και "Από τον Λασίθι μεγάλε; Πασόκος;" το '93 τα έπαιζες χαλαρά στο στοίχημα με τις ίδιες αποδόσεις.

Θεώρησα καλό να μουγκρίσω κάτι ασαφές, που θεωρήθηκε σαφές:

-"Δικός μας είσαι. Έλα, γράψε εδώ το όνομα σου με κεφαλαία και όταν έρθεις θα σου έχω το εισιτήριο".

Εντός της εβδομάδας, τσέπωσα το εισιτήριο, κατέβηκα στην Ελλάδα για ολιγοήμερες διακοπές, και φεύγοντας ψήφισα ξανά Μητσοτάκη. 

Έτσι έμαθα και πως ψηφίζουν οι Έλληνες του εξωτερικού.

Από τότε, το μόνο που άλλαξε είναι ότι ακόμα και κοτζάμ υποψήφιος βουλευτής Λασιθίου, πλήρωνα μόνος τα εισιτήρια μου για να κατέβω να ψηφίσω στις εκλογές.

Σε αυτό το σημείο, θα δηλώσω ότι λυπάμαι τους φίλους που περίμεναν πολιτικό σχόλιο και διαβάζουν χρονογράφημα, για αυτό και θα γράψω και το επίκαιρο πολιτικό σχόλιο και την πρόταση μου, με την σιγουριά ότι όπως και πολλές άλλες θα την εκτιμήσουν αρκετοί, θα την λοιδορήσουν περισσότεροι, και θα την αγνοήσει η συντριπτική πλειοψηφία.

Ας ξεκαθαρίσουμε πρώτα το εξής: δεν μιλάμε για το "δικαίωμα" της ψήφου των Ελλήνων του εξωτερικού. Αυτό είναι δεδομένο. Μιλάμε για την μεθοδολογία με την οποία θα διευκολύνεται η ψήφος τους.

Η πρόσφατη πρόταση της ΝΔ για την μεθοδολογία της ψήφου των Ελλήνων του εξωτερικού έχει πολλά καλά στοιχεία: κυρίως ότι αναγνωρίζει ότι οι Έλληνες του εξωτερικού δεν θα πρέπει να διαλέγουν βουλευτές στην εκλογική τους περιφέρεια (πολλαπλά προβληματικό) αλλά να έχουν άποψη για την κυβέρνηση, είναι σημαντικό βήμα. Θα μπορούσε να γίνει προσωρινά δεκτή ως σημαντική βελτίωση.

Η παλαιότερη πρόταση του Ποταμιού που περιείχε πρόβλεψη για βουλευτικές έδρες του εξωτερικού, έχει επίσης πολλά θετικά, και πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψιν.

Τέλος, η δέσμευση του κ. Σκουρλέτη ότι οι προτάσεις της επιτροπής που έχει συσταθεί για το θέμα, θα επιδιώξουν μια σωστή ρύθμιση, είναι επίσης θετική.

Όλα αυτά μαζί δείχνουν προς μια εξαίρετη ευκαιρία να υπάρξει μια καθολικά αποδεκτή ρύθμιση του θέματος από την παρούσα Βουλή, πάνω στην φιλοσοφία των προτάσεων της ΝΔ και του Ποταμιού, οι οποίες οφείλουν να αξιολογηθούν από την Επιτροπή και να ενσωματωθούν σε μια πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ, που ελπίζω να μην είναι μικροπολιτική αλλά να προσβλέπει σε μια πραγματικά δίκαιη λύση. Η λύση αυτή θα ήθελα προσωπικά να περιέχει τα εξής στοιχεία:

α. να διευκολύνει τα πρακτικά θέματα της ψήφου με την ελάχιστη δυνατή μετακίνηση, ενώ θα διασφαλίζει και ένα ελάχιστο πραγματικού ενδιαφέροντος για την Ελλάδα.

β. να δίνει σαφή εκπροσώπηση σε ομογενείς και μετανάστες, από βουλευτές που επιλέγουν ώστε να έχουν γνώση των προβλημάτων τους και των επιθυμιών τους.

γ. η δυνατότητα πολυκομματικής στήριξης στους υποψηφίους μπορεί να αναδείξει αξιόλογους εκπρόσωπους της ομογένειας και των (νέο-)μεταναστών στα βουλευτικά έδρανα, μακριά από πολιτικές σκοπιμότητες.

δ. ο σχηματισμός της Κυβέρνησης και το τελικό αποτέλεσμα πρέπει να εξαρτώνται κυρίως από την ψήφο των Ελλήνων στην Ελλάδα.

Για να επιτύχουμε αυτά τα ζητούμενα, θα ήταν επιθυμητά τα εξής:

α. η δημιουργία εκλογικής περιφέρειας και 3-5 βουλευτικών εδρών  εξωτερικού.

β. η εκλογή να γίνεται από ένα και μοναδικό ψηφοδέλτιο όπου θα αναγράφεται η υποστήριξη του κάθε υποψηφίου από όσα πολιτικά κόμματα επιθυμεί.

γ. επιστολική ή ηλεκτρονική δήλωση συμμετοχής ψήφου, και μόνον η ψηφοφορία να γίνεται με φυσική παρουσία σε προξενεία και πρεσβείες.

... αὐτοῦ γὰρ καὶ Ῥόδος καὶ πήδημα.

Δευτέρα, 2 Ιουλίου 2018

Μέμνων


O Μέμνων από τη Ρόδο, Έλληνας στην καταγωγή, υπήρξε σημαντικός στρατιωτικός διοικητής στην Περσική Αυτοκρατορία, πριν και κατά την κατάκτηση της από τον Μέγα Αλέξανδρο. Κατά την διάρκεια μιας μάλλον σύντομη εξορίας του στην Μακεδονία, γνωρίστηκε στην Πέλλα με το νεαρό τότε πρίγκιπα Αλέξανδρο. Κυρίως όμως, τότε απέκτησε μια πλήρη εικόνα του Φιλίππου ως κυβερνήτη, στρατιωτικού ηγέτη και διπλωμάτη και πείστηκε τόσο για την πρόθεση του να εισβάλει στην Περσία όσο και για την βαθιά δυσαρέσκεια των υπόλοιπων Ελλήνων έναντι της μακεδονικής ηγεμονίας.

Όταν ο Αλέξανδρος εισέβαλε στην Περσική αυτοκρατορία, ο Μέμνων έδωσε διάφορες συμβουλές στον Δαρείο, ανάμεσα τους και να υιοθετήσει την τακτική της "καμένης γης" μια και ο Αλέξανδρος δεν είχε καλές γραμμές εφοδιασμού, αλλά και να ενορχηστρώσει μια εξέγερση στην Ελλάδα, για αντιπερισπασμό. Ο Δαρείος αρχικά δεν τον άκουσε, αλλά μετά την ήττα στη μάχη του Γρανικού τον διόρισε διοικητή των δυτικών σατραπειών. Κατά την υπεράσπιση της Αλικαρνασσού, ο Μέμνων σχεδόν απέκρουσε την επίθεση του Αλεξάνδρου: έχει υποστηριχθεί ότι ίσως και να άφησε την πόλη στον Αλέξανδρο σκόπιμα, ώστε να τον τραβήξει πιο μέσα στην αυτοκρατορία, εξαντλώντας τις γραμμές ανεφοδιασμού του και κερδίζοντας ταυτόχρονα χρόνο για το πραγματικό σχέδιο του. Ο Μέμνων αφενός  ήταν σε διαπραγματεύσεις με τους Σπαρτιάτες για να επιτεθούν στις Μακεδονικές φρουρές της ηπειρωτικής Ελλάδας και να αναγκάσουν τον Αλέξανδρο να διακόψει την προέλαση του,  αλλά αφετέρου ξεκίνησε αμέσως μετά την πτώση της Αλικαρνασσού μια ναυτική επιχείρηση κατακτώντας την Χίο και το μεγαλύτερο μέρος της Λέσβου, ώστε να τις χρησιμοποιήσει για μια πλήρη επίθεση στην σχετικά αφύλακτη Μακεδονία. Το σχέδιο του πήγαινε καταπληκτικά, μια και ο Δημοσθένης, άρχισε να προετοιμάζει την Αθήνα μαζί με άλλες ελληνικές πόλεις για επανάσταση εναντίον του Αλεξάνδρου, ενώ η Σπάρτη άρχισε να προετοιμάζεται για πόλεμο.

Ο Μέμνων, ο άνθρωπος που εάν έμενε ζωντανός ίσως είχε καταδικάσει τον Αλέξανδρο στην ιστορική ανυπαρξία ως τον υπερφιλόδοξο ανυπόμονο νεαρό απόγονο του Φίλιππου, με τεράστιες επιπτώσεις στην παγκόσμια ιστορία, πέθανε από την μόλυνση ενός μάλλον επιπόλαιου τραυματισμού κατά τη διάρκεια της τελικής πολιορκίας της πόλης της Μυτιλήνης. Το ιδιοφυές σχέδιο του απέτυχε, μια και ο γιος του, Φαρνάβαζος, απέτυχε να το εκτελέσει σωστά. Κατά τραγική ειρωνεία, ο γιός της γυναίκας του Μέμνωνα, Βαρσίνης, με τον Αλέξανδρο, Ηρακλής, απέτυχε να κερδίσει την ηγεσία του Μακεδονικού στρατού μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου (παρά την βοήθεια του Νέαρχου), και δολοφονήθηκε.

Αυτά τα ιστορικά γεγονότα , περιγράφονται πολύ όμορφα στο εξαιρετικό ιστορικό μυθιστόρημα του Scott Odden, "Memnon". Ο Μέμνων, ως ήρωας του μυθιστορήματος, εξηγεί σε ένα ενδιαφέρον απόσπασμα τους λόγους για τους οποίους θεωρούσε την Αθηναϊκή Δημοκρατία αποτυχημένο πολίτευμα. Ο κυριότερος λόγος, ότι θεωρούσε ότι η δυνατότητα του μονάρχη για άμεση δράση είναι πιο σημαντική από τον εκτενή διάλογο που προϋποθέτει το δημοκρατικό πολίτευμα πριν παρθεί οποιαδήποτε απόφαση. Ο Αλέξανδρος, είμαι βέβαιος ότι θα συμφωνούσε μαζί του.

Η σημερινή δημοκρατία, έχει στην ουσία αναγνωρίσει αυτό το πρόβλημα, και έχει προσφέρει μια λύση: τον διαχωρισμό της εκτελεστικής και της νομοθετικής εξουσίας, συνδυάζοντας την δυνατότητα για άμεση δράση από την κυβέρνηση με τον κεντρικό ρόλο του διαλόγου αλλά και της θέσπισης κανόνων στην Βουλή. Το ίδιο και τα πολιτικά κόμματα δίνουν σημαντική εξουσία στον επικεφαλής τους για να έχει την δυνατότητα να αντιδρά άμεσα και αποτελεσματικά, αλλά διαθέτουν πολιτικά συμβούλια και κεντρικές επιτροπές ή συναντήσεις αντιπροσώπων, όπου παίρνονται οι πολιτικές αποφάσεις.

Εάν ο Μέμνων ή και αργότερα ο Αλέξανδρος, πριν πεθάνουν είχαν παραδώσει την εξουσία τους σε έναν εξίσου καλό επικεφαλής, ίσως η ιστορία του κόσμου μας να ήταν διαφορετική. Στις μέρες μας, οι πολιτικές αποφάσεις δεν γίνονται με τους ίδιους δραματικούς όρους ζωής και θανάτου.  Επίσης, το κληρονομικό δικαίωμα έχει αντικατασταθεί από δημοκρατικές διαδικασίες που έχουν την δυνατότητα να προσφέρουν συχνά απρόσμενες λύσεις όταν ενεργοποιηθούν στον σωστό χρόνο και με τον σωστό τρόπο.