Κυριακή, 21 Οκτωβρίου 2018

Δημοκρατία και Διαδίκτυο.


Η Δημοκρατία όταν ξεκίνησε, υπήρξε επαναστατική διότι επέτρεψε σε μια σημαντική μειοψηφία του πληθυσμού (αυτή των ελεύθερων ανδρών) να αποφασίζουν ως σύνολο - και όχι ως άτομα - για τις τύχες της πόλης-κράτους.


Η Δημοκρατία όταν "επανευρέθηκε" μέσα από τα γραπτά των Ελλήνων φιλοσόφων, πέρασε από διάφορες μορφές και μετασχηματισμούς για περισσότερο από δύο αιώνες, μέχρι να κατασταλάξει με την βιομηχανική επανάσταση στην "καθολική" ψήφο των ανδρών. Μόνο μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, σταδιακά, η δημοκρατία καθιερώθηκε ώστε να περιλαμβάνει την πραγματικά καθολική ψήφο όλων των ενήλικων πολιτών, ανδρών και γυναικών. Σταδιακά και πάλι, βλέπουμε από τους ίδιους τους πολίτες που μετά από αρκετές χιλιετίες ανθρώπινου πολιτισμού έχουν δικαίωμα με την ψήφο τους να καθορίζουν το μέλλον τους, να απεμπολούν συστηματικά αυτό το δικαίωμα τους, μέσω της αποχής αλλά όχι υποχρεωτικά και της αδιαφορίας.
Η ιδέα της εκπροσώπησης των τοπικών κοινωνιών μέσα από αντιπροσώπους σε διάφορα θεσμικά πολιτικά σώματα - π.χ. βουλή, γερουσία - έρχεται κυρίως από τον 19ο αιώνα. Η επιλογή αυτής της μορφής δημοκρατίας ήταν σαφής: η πληροφορία αργούσε να διαχυθεί, τα περισσότερα ζητήματα και ανησυχίες ήταν τοπικού ενδιαφέροντος, και η εκπροσώπηση των τοπικών κοινωνιών στην κεντρική διοίκηση ήταν κύριο ζητούμενο. Στο 21ο αιώνα, η πληροφορία διαχέεται με ασύλληπτους ρυθμούς σε σχέση με αυτούς που υπήρχαν όταν καθιερώσαμε τις αρχές της δημοκρατίας μας και τα τοπικά ζητήματα μπορούν να φτάνουν στην κεντρική αλλά και στην περιφερειακή διοίκηση με ταχύτητα και ακρίβεια. Το διαδίκτυο κυριαρχεί, φέρνοντας μαζί του τεράστια πλεονεκτήματα στην ενημέρωση, στην επικοινωνία, στην ανταλλαγή απόψεων. Η άμεση πρόσβαση στους πολίτες, χωρίς το παλαιότερα αναπόφευκτο "φιλτράρισμα" των εφημερίδων, του ραδιοφώνου, και της τηλεόρασης, είναι η τεράστια ευκαιρία για να ενισχυθεί η λαϊκή βούληση και να ανθίσει η δημοκρατία. Γιατί όμως αυτή η τεράστια ευκαιρία του διαδικτύου, φαίνεται να συμπίπτει με την άνοδο του λαϊκισμού; Είναι το γεγονός τυχαίο, ή υπάρχει αιτιώδης συνάφεια;

Εάν θεωρήσουμε ότι υπάρχει αιτιώδης συνάφεια, γιατί το διαδίκτυο γίνεται φορέας λαϊκισμού, θεωριών συνωμοσίας, και εκμετάλλευσης από επιτήδειους ή και αδίστακτους πολιτικούς, ενώ άλλες ιδέες ευδοκιμούν λιγότερο σε αυτό; Αλλά αλήθεια, μήπως στην πραγματικότητα ευδοκιμούν και οι τεκμηριωμένες, επιστημονικές και τεχνοκρατικές ιδέες για την πολιτική στο διαδίκτυο; Πιστεύω πως ναι. Και πιστεύω πως δεν αγνοούνται. Απλά, πιστεύω ότι το υπάρχον πολιτικό σύστημα - με αρχή του την εκπροσώπηση των τοπικών κοινωνιών μέσω βουλευτών που εκλέγονται ως τοπικοί εκπρόσωποι από φυσική ψηφοφορία κάθε κάμποσα χρόνια - αποτυγχάνει να αποτυπώσει την μεταστροφή των πολιτών στην διαδικτυακή αντί της φυσικής επικοινωνίας. Κάπου εκεί γίνεται και μια ιδιόμορφη επιλογή, όπου μέσα από μια σειρά μηχανισμών που αδυνατώ να κατανοήσω αλλά υποψιάζομαι, στις κάλπες καταλήγουν λιγότερο οι περισσότερο πραγματικά ενημερωμένοι πολίτες και περισσότερο οι ιδεοληπτικοί διαφόρων αποχρώσεων. Υπάρχει κάποια αλλαγή του πολιτικού συστήματος που θα μπορούσε να επιτρέψει την έκφραση της πραγματικά καθολικής λαϊκής βούλησης; Ποιος οφείλει να είναι ο ρόλος των κομμάτων σε μια τέτοια διαδικασία; Είναι ουτοπική η διαρκής ανανέωση των εκπροσώπων στην Βουλή μέσω μηχανισμών που να επιτρέπουν την διαρκή επιβεβαίωση αλλά και άρση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους εκπροσώπους τους; Είναι ο ρόλος των κομμάτων με την στερεότυπη έννοια τους πλέον επιθυμητός, ή μπορούμε να συζητάμε για δυναμικές, μεταβαλλόμενες, συσπειρώσεις εκπροσώπων στις οποίες συμμετέχουν οι πολίτες και οι εκπρόσωποι τους ανάλογα με τα διαρκώς μεταβαλλόμενα δεδομένα; Μπορούν μέσα από τέτοιες διαδικασίες να προκύψουν δυνατές και μακρόβιες δημοκρατικές κυβερνήσεις που ελέγχονται από τους αντιπροσώπους των πολιτών και κυβερνούν με βάση τους νόμους με λιγότερες πολιτικές εξαρτήσεις από κομματικά αλλά και εγκληματικά και επιχειρηματικά σκοτεινά συμφέροντα; Η δικιά μου απάντηση είναι ότι μάλλον αυτά είναι ουτοπικά. Αλλά κάποια βήματα όπως π.χ. η διαδικτυακή ψήφος για όλους, η παρουσία περισσότερων βουλευτών που χαίρουν της εμπιστοσύνης πολλών κομμάτων και δεν εκλέγονται μόνον μέσα από την κομματική ψήφο με την ταυτόχρονη παρουσία λιγότερων τοπικών εκπροσώπων στην Βουλή, αλλά ακόμα και η σταδιακή και όχι "τετράχρονη" ανανέωση της Βουλής, είναι βήματα που μπορούν να ανανεώσουν την Δημοκρατίας μας. Γιατί να μην ξεκινήσει μια αλλαγή του τρόπου με τον οποίο εκφράζεται και πραγματοποιείται η λαϊκή βούληση από την Ελλάδα; Αρκούμαστε στο γεγονός ότι στην Ελλάδα γεννήθηκε η Δημοκρατία, ή θα θέλαμε να λέμε ότι στην Ελλάδα αναγεννήθηκε η Δημοκρατία;

Σάββατο, 6 Οκτωβρίου 2018

Μετρώντας την Αριστεία - ιδρύματα


Αυτή την εποχή δημοσιεύεται μια από τις λίστες κατάταξης των Πανεπιστημίων όλου του κόσμου, αυτή του Times Higher Education. Η αναδημοσίευση της κατάταξης των Ελληνικών Πανεπιστημίων σε αυτή την λίστα, είναι αφορμή για αψιμαχίες ανάμεσα στους Αριστομάχους και τους Αριστοκλάστες, μια και σχεδόν όλες οι δημοσιεύσεις συνοδεύονται από σχόλια του τύπου είτε "Τραγωδία: Κανένα Ελληνικό Πανεπιστήμιο στα πρώτα 100" είτε "Επιτυχία: Το Πανεπιστήμιο [] στις πρώτες 500 θέσεις". Γενικά, θεωρώ τις κατατάξεις αυτές κάτι ανάμεσα σε άχρηστες και κωμικές. Μετά από τριάντα σχεδόν χρόνια στα Πανεπιστήμια και στην Έρευνα, έχοντας δώσει εκατοντάδες ομιλίες σε Ευρώπη, Αμερική, Ασία, έχω μάθει απλά να κρίνω για το επίπεδο των προπτυχιακών τα "Τμήματα" ή τις "Σχολές" και για την έρευνα τις Ερευνητικές Ομάδες.

Με άλλα λόγια, αν ο γιος μου και η κόρη μου θελήσουν να πάνε Πανεπιστήμιο, δεν θα τους συμβουλεύσω να κοιτάξουν καμία κατάταξη, αλλά το Πρόγραμμα Σπουδών και την φοιτητική μέριμνα (για να μπορούν να αφοσιωθούν στις σπουδές τους χωρίς προβλήματα). Αν συνεχίσουν σε μεταπτυχιακά, θα τους πω να κοιτάξουν αν υπάρχουν ανάμεσα στους οργανωτές κορυφαία εργαστήρια για να κάνουν την πρακτική τους. Φυσικά, έχω τις εξειδικευμένες γνώσεις για κάποια θέματα, αλλά και τις γνωριμίες που χρειάζονται για άλλα θέματα, και μπορώ να τους καθοδηγήσω. Πολλοί γονείς δεν έχουν αυτές τις γνώσεις, που είναι δύσκολο να έχει ο υποψήφιος φοιτητής χωρίς σωστή προετοιμασία στο σχολείο. Έτσι, οι κατατάξεις είναι ίσως χρήσιμες, εάν χρησιμοποιηθούν προσεχτικά - αν και ο μέσος Έλληνας υποψήφιος φοιτητής ή γονιός δύσκολα θα βρεθεί στο δίλημμα "Οξφόρδη, ΜΙΤ ή Καρολίνσκα;".

Εδώ όμως θέλω να συζητήσω την πολιτική διάσταση του θέματος. Ακούγεται συχνά ότι "η Ελλάδα οφείλει να έχει ένα Πανεπιστήμιο στα 100 πρώτα". Και φυσικά βγαίνουν διάφορα συμπεράσματα για το γιατί δεν ισχύει. Το σύνηθες συμπέρασμα είναι ότι φταίει η αριστερή ανομία, ο νεποτισμός, η απουσία ανταγωνισμού από ιδιωτικά Πανεπιστήμια, και άλλα. Αναρωτήθηκα λοιπόν, τι θα μας έλεγε μια αναλυτική προσέγγιση αυτών των υποθέσεων εργασίας: ας δούμε τα κριτήρια με βάση τα οποία γίνεται η κατάταξη των Πανεπιστημίων, και ας δούμε πως εξηγείται η πορεία των Ελληνικών Πανεπιστημίων.

Ας αρχίσουμε με μια σημαντική ερώτηση. Οφείλει η Ελλάδα να έχει τουλάχιστον ένα Πανεπιστήμιο στα 100 πρώτα; Στα 100 πρώτα Πανεπιστήμια, υπάρχουν 40 από τις ΗΠΑ, 11 από το Ηνωμένο Βασίλειο, 8 από την Γερμανία, 7 από την Ολλανδία, 6 από την Αυστραλία, 5 από τον Καναδά, και από 1-3 από Κίνα, Χονγκ Κονγκ, Σουηδία, Ελβετία, Γαλλία, Ιαπωνία, Σιγκαπούρη, Νότια Κορέα, Βέλγιο, Φιλανδία. Όλες αυτές οι χώρες είναι απλά πιο πλούσιες από την Ελλάδα. Η Ελλάδα με το ιστορικό της ΑΕΠ, δεν οφείλει να έχει κανένα Πανεπιστήμιο σε αυτή την λίστα. Οφείλει να φιλοδοξεί να το επιτύχει φυσικά, αλλά θα πρόκειται για απίστευτη επιτυχία με βάση τα δεδομένα.

Έχουμε σοβαρές ενδείξεις ότι  θα βελτιώσει την κατάταξη των Ελληνικών Πανεπιστημίων η δημιουργία ιδιωτικών Πανεπιστημίων; Οι Ευρωπαϊκές χώρες που έχουν Πανεπιστήμια στα 100 πρώτα, πλην Ηνωμένου Βασιλείου, δεν έχουν κανένα σοβαρό ιδιωτικό Πανεπιστήμιο που να ανταγωνίζεται τα Δημόσια Πανεπιστήμια τους που είναι στις 100 πρώτες θέσεις. Όσο για τις ΗΠΑ και Η.Β. τα "ιδιωτικά" τους Πανεπιστήμια που βρίσκονται στις πρώτες θέσεις είναι ανεξάρτητοι οικονομικοί κολοσσοί με τεράστια ιστορία.

Ποια είναι τα κριτήρια κατάταξης; Το 33% είναι η "φήμη" του Πανεπιστημίου στην εκπαίδευση (15%) και την έρευνα (18%): δηλαδή αυστηρά υποκειμενικό. Ένα άλλο κύριο κριτήριο (30%) καθορίζεται από τις έτερο-αναφορές των επιστημονικών εργασιών του προσωπικού. Από το υπόλοιπο 37% του "βαθμού" ξεχωρίζουν ο λόγος καθηγητών-φοιτητών (5%, όπου είμαι βέβαιος ότι πατώνουν τα Ελληνικά Πανεπιστήμια), ο λόγος "νέων διδακτόρων-καθηγητών" (6%), η προσέλκυση χρηματοδότησης για έρευνα (8.5%, με το 6% να μετράει την δημόσια χρηματοδότηση που στην Ελλάδα είναι ελάχιστη), και ένα 7.5% είναι διάφορα κριτήρια σε σχέση με την διεθνή παρουσία του Πανεπιστημίου. Η "αριστερή ανομία" πάντως, σίγουρα δεν ευθύνεται για την κατάταξη γιατί δεν προσμετράται στα κριτήρια κατάταξης.

Πως θα μπορούσαμε να βελτιώσουμε την κατάταξη του καλύτερου Ελληνικού Πανεπιστημίου στην λίστα - του Πανεπιστημίου Κρήτης που είναι στην θέση 351-400; Οι βαθμοί που αναφέρονται στην λίστα είναι οι παρακάτω πέντε:

1. Στις "έτερο-αναφορές" των επιστημονικών εργασιών (το πλέον αντικειμενικό κριτήριο για την ποιότητα της έρευνας) το Πανεπιστήμιο Κρήτης έχει βαθμό 88, καλύτερο από 30 από τα "100 πρώτα" της λίστας! Άρα, ερευνητικά τα πάμε πολύ καλά.

2. Στην προσέγγιση ιδιωτικών κεφαλαίων (που είναι ξεχωριστά αναφερόμενο κριτήριο αλλά μετράει μόλις 2.5%) το Πανεπιστήμιο Κρήτης έχει βαθμό 40, καλύτερο από 10 από τα "100 πρώτα", και μάλιστα καλύτερο από π.χ. του London School of Economics and Political Science! Άρα, αντίθετα με την θρυλούμενη "αποσύνδεση του Πανεπιστημίου από την πραγματική οικονομία", αφενός αυτή δεν μετράει και πολύ στην κατάταξη, αφετέρου τα πάμε καλά!

3. Στην "διεθνοποίηση" ο Πανεπιστήμιο Κρήτης έχει σχετικά χαμηλό βαθμό: 48, ενώ το χειρότερο Πανεπιστήμιο στα πρώτα 100 έχει 56. Για να βελτιωθεί αυτή η βαθμολογία, είναι απαραίτητο να αλλάξει η γλώσσα διδασκαλίας στα Αγγλικά. Αλλιώς, ούτε ξένοι φοιτητές θα έρθουν, ούτε ξένοι καθηγητές θα έρθουν. Τον σχετικά καλό βαθμό το Πανεπιστήμιο Κρήτης τον έχει λόγω των - πολλών - διεθνών συνεργασιών του προσωπικού, και των αρκετών αλλοδαπών υποψήφιων διδακτόρων.

4 και 5: Στην "εκπαίδευση" το Πανεπιστήμιο Κρήτης έχει ένα ιδιαίτερα χαμηλό βαθμό: 18, ενώ το χειρότερο Πανεπιστήμιο στα πρώτα 100 έχει 40.  Στην "έρευνα" το Πανεπιστήμιο Κρήτης έχει εξίσου χαμηλό βαθμό: 19, ενώ το χειρότερο Πανεπιστήμιο στα πρώτα 100 έχει και πάλι περίπου 40.

Πάνω από το 50% στην "εκπαίδευση"+"έρευνα" είναι όμως η φήμη του Πανεπιστημίου: ένα υποκειμενικό κριτήριο με βάση την έρευνα της εταιρίας που δημοσιεύει την λίστα. Μια απλή διαφημιστική εκστρατεία (οργάνωση συνεδρίων, εβδομαδιαίες ομιλίες κορυφαίων καθηγητών και ξενάγηση, καταχώρηση διαφημίσεων σε διεθνή έντυπα) δεν θα άλλαζε τίποτε στην ποιότητα του Πανεπιστημίου Κρήτης, αλλά θα βελτίωνε θεαματικά την κατάταξη του. Για όλες αυτές τις ενέργειες χρειάζονται λεφτά - που ακόμα και αν υπάρχουν καλό θα ήταν να τα διαθέταμε για άλλες δράσεις, ουσίας. 

Η εικόνα των υπόλοιπων Ελληνικών Πανεπιστημίων είναι παρόμοια. Απλά το Πανεπιστήμιο Κρήτης έχει ιδιαίτερα καλή επίδοση στις έτερο-αναφορές και αυτό το βγάζει σε πολύ καλύτερη θέση από τα άλλα. Άρα τα συμπεράσματα παραμένουν τα ίδια. Για να βελτιώσουμε την κατάταξη των Ελληνικών Πανεπιστημίων στις λίστες, μπορούμε να κάνουμε τα εξής:

1. Να οργανώσουμε μια προσεκτική εκστρατεία δημοσίων σχέσεων, με κόστος αρκετών εκατομμυρίων, ώστε να βελτιώσουμε την "φήμη" των Πανεπιστημίων μας - αυτό θα επηρέαζε το 33% του "βαθμού".

2. Να αλλάξει η γλώσσα διδασκαλίας σε πολλά τμήματα στα Αγγλικά, ώστε να προσελκύσουμε ξένους φοιτητές και καθηγητές - αυτό θα επηρέαζε το 6% του "βαθμού".

3. Να βελτιώσουμε τον λόγο καθηγητών-φοιτητών, είτε δεχόμενοι λιγότερους φοιτητές, είτε προσλαμβάνοντας περισσότερους καθηγητές - αυτό θα επηρέαζε το 4.5% του "βαθμού".

Επειδή το (1) είναι μάλλον άνευ ουσίας, προτείνω να σκεφτούμε σοβαρά τις δύο άλλες βελτιωτικές δράσεις. Ας το τολμήσουμε.

Μετρώντας την Αριστεία - πρόσωπα


Η Καθημερινή, δημοσίευσε πρόσφατα ένα άρθρο του καθ. κ. Ιωαννίδη με θέμα τους “Ελληνες στην κορυφή της επιστήμης”, και την dream team των Ελλήνων Επιστημόνων κάτω των 45 ετών. Πριν από οτιδήποτε άλλο αισθάνομαι την ανάγκη να συγχαρώ όλους αυτούς τους επιστήμονες, μια και είμαι βέβαιος ότι με οποιαδήποτε κριτήρια, η ποιότητα τους θα ξεχώριζε. Είναι εξαιρετικοί επιστήμονες, που αξίζουν συγχαρητήρια.

Από εκεί και πέρα, το άρθρο και η λίστα είναι χαοτική. Αναμιγνύει πραγματικά φτασμένους επιστήμονες, που κατάφεραν να έχουν διεθνή αναγνώριση σε αξιοπρόσεκτα μικρές ηλικίες (το ποιο γνωστό όνομα ο εξαίρετος καθ. Κ. Δασκαλάκης) μαζί με αξιόλογα νέα παιδιά που έχουν αποδείξει αρκετά πράγματα, αλλά οφείλουν να αποδείξουν στο μέλλον πολλά περισσότερα. Αρκετοί από αυτούς τους επιστήμονες, βρέθηκαν στην λίστα επειδή έβγαλαν μια αξιόλογη δημοσίευση, ίσως - λέω ίσως - και από σύμπτωση επειδή βρέθηκαν την κατάλληλη στιγμή στο σωστό εργαστήριο (συμβαίνει, συχνά). Το λέω αυτό μετά λόγου γνώσεως: το 1999 έβγαλα ως πρώτος και αντεπιστέλλων συγγραφέας μια δημοσίευση που αυτή την στιγμή έχει σχεδόν 3,000 ετερο-αναφορές, και ήταν αρκετή να με βάλει σε μία από τις «λίστες Ιωαννίδη». Εάν θεωρήσουμε ότι έχω κάποια επιστημονική επιρροή στον χώρο μου, αυτή αντικατοπτρίζεται στη συνέχεια και στη διάρκεια της εργασίας μου μετά από αυτήν την δημοσίευση, και στην πορεία της ερευνητικής μου ομάδας σε βάθος χρόνου. Τα κριτήρια που χρησιμοποιεί ο ειλικρινά ιδιαίτερα αξιόλογος  κ. Ιωαννίδης, είναι αντίστοιχα με το να γινόταν η επιλογή Εθνικής ομάδας μπάσκετ με βάση τους πόντους – και άντε μετά να βρεις ποιός θα παίρνει τα ριμπάουντ και ποιός θα δίνει τις ασίστ. Παράδειγμα της προβληματικής μεθοδολογίας, είναι ότι ο καθ. Κ. Μιχάλης Δαφέρμος (42 χρονών), καθηγητής Αστρονομίας και Γεωμετρίας στο Cambridge, δεν είναι στην λίστα – κάτι σαν Εθνική χωρίς τον Καλάθη επειδή είναι άστοχος στα τρίποντα.

Ο κ. Ιωαννίδης τόσο στην επιστημονική του αρθρογραφία όσο και στην δημόσια παρουσία του στον Ελληνικό τύπο, βγάζει έναν απίστευτο αρνητισμό. Επειδή ξέρω ότι θα διαβάσει το άρθρο αυτό, τον παρακαλώ θερμά να δει ότι η κριτική αυτή δεν είναι προσωπική επίθεση. Τον θεωρώ ευφυή, ευγενέστατο, πνευματώδη άνθρωπο, με ευρεία μόρφωση, και είναι ένας εξαίρετος ομιλητής. Αλλά, όταν δεν προσπαθεί να αποδείξει ότι τουλάχιστον η μισή έρευνα που γίνεται στον κόσμο είναι λάθος, βγάζει χολή για το Ελληνικό σύστημα Παιδείας: αυτό που του επέτρεψε να σπουδάσει αλλά και νά αναδειχθεί επιστημονικά μέσα από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Ο λίβελος που αρχίζει ως "οι δέκα στόχοι των Ελληνικών Πανεπιστημίων" είναι κείμενο που οδηγεί στην απαξίωση τα ίδια ιδρύματα που έβγαλαν τους ίδιους ακριβώς επιστήμονες που επαινεί ο κ. Ιωαννίδης. Catch 22. Στo τέλος του άρθρου, ο κ. Ιωαννίδης κάνει μια απόπειρα να τελειώσει θετικά: "Το να κάνεις σοβαρή επιστήμη και να προσφέρεις αξιοπρεπή παιδεία αποτελούν σήμερα μορφές ανταρτοπολέμου. Υποκλίνομαι σε όσους ακόμη αντιστέκονται”. Κατά την ταπεινή μου άποψη, αυτή η προσέγγιση είναι λάθος.

Την διαφορά στην επιστήμη δεν την κάνουν οι μονάδες, την κάνουν οι ομάδες. Δεν την κάνουν οι αντάρτες. Η επιστήμη είναι συνολική προσπάθεια. Ένα εξαιρετικό μυαλό, για να αναδειχθεί - και πέραν ελάχιστων εξαιρέσεων με ιδιαίτερη ψυχολογία και σε ιδιαίτερους κλάδους - πρέπει να βρεθεί στο κατάλληλο περιβάλλον, να έχει τα κατάλληλα ερεθίσματα, την κατάλληλη κριτική αλλά και τους κατάλληλους συνεργάτες – υφιστάμενους και προϊστάμενους. Η έρευνα δεν είναι προσωπική υπόθεση: πέραν από ελάχιστες εξαιρέσεις χρειάζονται γερές ομάδες σε ένα συναρπαστικό περιβάλλον. Επίσης, ένα τεράστιο ποσοστό της έρευνας – βασικής και εφαρμοσμένης – είναι εξαρτημένο από πειραματικές ερευνητικές υποδομές, που είναι μεγάλες συλλογικές και πανάκριβες προσπάθειες, που συχνά δεν μπορούν καν να υφίστανται σε μικρές χώρες λόγω κόστους. Μια αξιοπρόσεκτη εξαίρεση στα παραπάνω, την οποία εμέσως πλην σαφώς σωστά αναφέρει ο κ. Ιωαννίδης, αποτελεί ο κλάδος της άντλησης και επεξεργασίας δεδομένων απο τις δημόσιες βάσεις δεδομένων στα θέματα της ιατρικής βιολογίας και βιοτεχνολογίας (bioinformatics, computational biology, meta-analysis, κ.α.), που έχει τεράστια περιθώρια ανάπτυξης και λόγω της ιδιομορφίας της πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα στην Ελλάδα.

Ένα ρητορικό ερώτημα στο πρωτότυπο άρθρο, που συνόδευσε και τις πολλές αναδημοσιεύσεις του, είναι και το «γιατί δεν είναι ή γιατί δεν γυρνάνε όλοι αυτοί οι επιστήμονες στην Ελλάδα». Ίσως, για τους παραπλάνω λόγους όμως, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι δεν γυρνάνε διότι αρκετές μορφές έρευνας δεν θα μπορέσουν ποτέ να είναι πραγματικά ανταγωνιστικές στην Ελλάδα (στο επίπεδο του 0.1% που θέτει ως όριο αυτλη η λίστα των 45) λόγω της απουσίας κρίσιμης μάζας και υποδομών σε μια αντικειμενικά μικρή και όχι ιδιαίτερα πλούσια χώρα. Το να γυρίσουν κάποιοι από τους επιστήμονες που βρίσκονται στην λίστα των Ελλήνων στην κορυφή της επιστήμης στην Ελλάδα, θα είναι αποτυχία και για αυτούς και για την Ελλάδα. Μαζί και με άλλους νεώτερους και μη, επιστήμονες και μη, αυτή είναι η λίστα των Ελλήνων για τους οποίους οι Έλληνες πρέπει να είμαστε περήφανοι. Δεν είναι πάντα αυτοί που θα μπουν στα αμφιθέατρα να διδάξουν προπτυχιακούς οκτώ και δέκα ώρες την εβδομάδα, όπως οι «άχρηστοι» Έλληνες Πανεπιστημιακοί: για πολλούς από αυτούς, αυτό θα κατέστρεφε την προσήλωση τους στην έρευνα. Δεν είναι καν πάντα αυτοί που θα κινήσουν την οικονομία - η καινοτομία δεν συνεπάγεται απαραίτητα έρευνα του 0.1%! Η έρευνα του 0.1% και του 1% θέλει δεκάδες – και πιο συχνά εκατοντάδες - εκατομμύρια για να ξεκινήσει προς την εφαρμογή (όταν αυτή υπάρχει), και με ποσοστό αποτυχίας μεγαλύτερο του 90%. Η Παιδεία θα κινηθεί με τους ερευνητές του καλύτερου 10% (που έχουμε πολλούς). Η οικονομία θα κινηθεί με την έρευνα του καλύτερου 10%, που θα δώσει καινοτόμες ιδέες του βεληνεκούς που αντέχει η Ελλάδα. 

Ας αφήσουμε την αριστεία να αναδεικνύεται στην Ελλάδα όπως πολύ καλά ξέρει και κάνει - παράδειγμα όλοι οι εξαίρετοι Έλληνες επιστήμονες του εξωτερικού! Η Ελλάδα έβγαζε και βγάζει αρίστους. Έχω ζήσει σε πέντε Ευρωπαϊκές χώρες, και η Ελλάδα είναι η χώρα στην οποία βλέπω να αναγνωρίζεται και να ανταμοίβεται η αριστεία, και ηθικά, και κοινωνικά, και χρηματικά. Αναγνώριση της αριστείας στα Λύκεια (18.5/20), πολυσέλιδα αφιερώματα τους «άριστους των αρίστων» των Πανελλαδικών, υποτροφίες στους καλύτερους φοιτητές πολλών Πανεπιστημιακών Σχολών, υποτροφίες στους άριστους για μεταπτυχιακά (ΙΚΥ), υποτροφίες για άριστους επσιτήμονες (π.χ. απο το ίδρυμα Μποδοσάκη), δουλειές στο Δημόσιο για τους άριστους αθλητές μας, η αριστεία αναγνωρίζεται και τιμάται παντού.