Σάββατο, 15 Δεκεμβρίου 2018

Hora Est!


Από τον Απρίλιο που έγινα καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, έχω παραστεί σε εφτά δημόσιες παρουσιάσεις διδακτορικών, ως μέλος της "αντιπολίτευσης" - η επιτροπή των καθηγητών που "εξετάζει" το υποψήφιο διδάκτορα λέγεται στα Ολλανδικά "oppositie" όπως λέγεται και στο κοινοβούλιο η αντιπολίτευση! Η όλη διαδικασία είναι περισσότερο μια παράσταση για την οικογένεια και τους φίλους, για αυτό άλλωστε η παλιομοδίτικες ενδυμασίες: οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί, και είναι θέμα εγωισμού να δοθούν σωστές απαντήσεις  σε έξυπνες ερωτήσεις. Η διαδικασία των ερωταπαντήσεων τελειώνει μετά από 45 λεπτά ακριβώς, με την είσοδο του "επιστάτη" (pedel) που εμφανίζεται με μαύρες ρόμπες, βαριές αλυσίδες και ένα σκήπτρο - σύμβολα εξουσίας. Χτυπά το σκήπτρο και ανακοινώνει: "hora est". Ο χρόνος τελείωσε. Η επιτροπή αποσύρεται, συζητά τυπικά το διδακτορικό και υπογράφει τον πάπυρο.



Στην Ολλανδία, το Πανεπιστήμιο κρατά ακόμα κύρος. Ίσως λόγο της μικρής πρόσβασης φοιτητών, μια και λιγότερο από 20% του συνόλου των αποφοίτων προτιμά τα ΑΕΙ, με πάνω από 50% στα ΤΕΙ, ενώ οι υπόλοιποι ακολουθούν επαγγελματική εκπαίδευση. Ίσως για αυτό τον λόγο, ίσως και για άλλους κοινωνικούς και πολιτισμικούς λόγους, τα Πανεπιστήμια της Ολλανδίας (δημόσια, όλα) χαίρουν εκτίμησης.

Αντίθετα, ίσως ο θεσμός που έχει απαξιωθεί περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον στην Ελλάδα την δεκαετία της κρίσης, πρέπει να είναι το Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο.

Εικόνες από λαθρέμπορους μέχρι βαποράκια  πίσω από τα κάγκελα του Ασύλου των Πανεπιστημίων του Αθηναϊκού κέντρου, ο σκουπιδότοπος του Αριστοτέλους, και άλλα καθόλου τιμητικά για το Ελληνικό Πανεπιστήμιο δεσπόζουν στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και κοινωνικής δικτύωσης. Και είναι αληθινά, απαράδεκτα, και θλιβερά, και πρέπει να σταματήσουν.

Συγχρόνως, το απόλυτα θεμιτό και λογικό αίτημα για να επιτραπεί η ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων στην Ελλάδα ("μη κερδοσκοπικών" όπως καθορίζεται συχνά - λανθασμένα κατά την γνώμη μου) , παρουσιάζεται ως η μαγική λύση που μέσω του περίφημου ανταγωνισμού θα βοηθήσει τα σημερινά Πανεπιστημιακά ιδρύματα να τα πάνε καλύτερα.

Αυτά τα θέματα τα έχω συζητήσει στο ιστολόγιο, και η άποψη μου για αυτά δεν αλλάζει δραματικά. Πέρα από αυτά όμως, υπάρχει γενικά μια υφέρπουσα πεποίθηση ειδικά σε κύκλους του "κινήματος αντί-ΣΥΡΙΖΑ" ότι ο ΣΥΡΙΖΑ καταδιώκει την έρευνα και την καινοτομία. Ισχύει όμως αυτό; Σε ένα από τα πρώτα μου άρθρα στον Ελληνικό τύπο, το τέλος του 2014, λίγο πριν την αναρρίχηση των Συριζανέλ στην εξουσία κατέληγα: "Η Ελλάδα με βάση το απόλυτο ποσό αλλά και το ποσοστό του ΑΕΠ που επενδύεται στην έρευνα, τα πάει εξαιρετικά σε σχέση με την συντριπτική πλειοψηφία άλλων Ευρωπαϊκών χωρών. Τα πάει όμως μάλλον άσχημα ή μέτρια σε σχεση με το (κουτσουρεμένο λόγω ύφεσης) ΑΕΠ της, για τον απλό λόγο οτι ελάχιστο ποσοστό του ΑΕΠ επενδύεται στην έρευνα. Από τα μικρότερα στην Ευρώπη, και λιγότερο από το 1/3 του Ευρωπαϊκού στόχου για 2.1% επί του ΑΕΠ (0.69%)". Άλλαξε κάτι από τότε; Όταν γράφτηκε η παραπάνω παράγραφος τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δίνανε στοιχεία για το 2012 (0.7%, διορθωμένο από το 0.69%). Το 2016 αυτό το ποσοστό έφτασε το 1.009%. Σε απόλυτες τιμές, από 1,847 εκ. δολάρια, έφτασε 2,577 εκ. δολάρια: Δηλαδή η σημερινή κυβέρνηση επέτυχε μια αύξηση μια αύξηση των χρημάτων που δίνουμε σε έρευνα και τεχνολογία στην Ελλάδα κατά 40%! Και αυτό σε ένα τοπίο, όπου π.χ. η Γερμανία είχε αύξηση μόλις 8%, η Γαλλία 10% και το Ηνωμένο Βασίλειο 13%.

Ο ΣΥΡΙΖΑ φυσικά, έχει κάνει τεράστια λάθη στην εκπαίδευση, με μεγαλύτερο αυτό της αλόγιστης συνένωσης ΑΕΙ και ΤΕΙ, και την υποτίμηση της τεχνολογικής εκπαίδευσης, που θα έπρεπε να ενισχύεται αντί στην ουσία να απαξιώνεται αναβαπτιζόμενη ως Πανεπιστημιακή. Ο ΣΥΡΙΖΑ εδώ που τα λέμε έχει κάνει  τεράστια λάθη σχεδόν παντού φυσικά. Και για αυτό, όσον αφορά τον ΣΥΡΙΖΑ, hora est.

Σύντομα, η επιτροπή, εμείς, οι πολλοί της πολύπαθης δημοκρατίας μας, θα αποσυρθούμε για να ρίξουμε τα ψηφοδέλτια μας.

Θα σας καλούσα να αναρωτηθείτε για το εξής εσείς ειδικά που θεωρείτε τον ΣΥΡΙΖΑ ανίκανη κυβέρνηση (και είναι, ας θυμηθούμε το εξάμηνο Γιάνη στην Οικονομία, την πολιτική στα ΑΕΙ, την αδυναμία μεταρρυθμίσεων για την επιχειρηματικότητα, και πολλά άλλα). Ο ΣΥΡΙΖΑ μέσα στην ανικανότητα του αύξησε την δαπάνη για την έρευνα και την τεχνολογία κατά 40%. Ο ΣΥΡΙΖΑ μέσα στην ανικανότητα του και την ιδεοληψία του υπέγραψε και εκτέλεσε σωστά το απαραίτητο τέταρτο μνημόνιο. Ο ΣΥΡΙΖΑ μέσα στην ανικανότητα του έβγαλε τα μεγαλύτερα πλεονάσματα στον προϋπολογισμό. Ο ΣΥΡΙΖΑ μέσα στην ανικανότητα του μείωσε τo υπόλοιπο επιστροφών ΦΠΑ σε επιχειρήσεις από 2.72 δις ευρώ το τέλος του 2014, στα 0.88 δις τον Σεπτέμβριο του 2018. Ο ΣΥΡΙΖΑ μέσα στην ανικανότητα του εισέπραξε φέτος μέχρι τον Μάιο 0.656 δις από αυτούς που χρωστούν στο δημόσιο, έναντι 0.396 δις το 2014. Και σκεφτείτε, για να βελτιώσει έστω και αυτά ο ΣΥΡΙΖΑ, πόσο ανίκανοι πρέπει να ήταν οι προηγούμενοι; Πόσο; 

Τι αλλάζει στην πραγματικότητα ο Κυριάκος στην ΝΔ; Όχι τι υπόσχεται. Τι αλλάζει. Ποια είναι τα πρόσωπα με τα οποία θα κυβερνήσει η ΝΔ; Ο Πατούλης; Ο Μαρκογιαννάκης-ανεψιός; Ο (μάλλον ικανός) ξάδερφος του Μπακογιάννης; Ο Βορίδης και ο Γιωργιάδης από τις νεολαίες του Παπαδόπουλου; Ο Αυγενάκης των καταγεγραμμένων συνομιλιών με ναρκέμπορους; Αυτοί είναι η λύση για να φύγει ο ΣΥΡΙΖΑ;

Το θέμα δεν είναι απλά να φύγει ο ΣΥΡΙΖΑ από την κυβέρνηση. Το θέμα είναι τι θα έρθει μετά.

Και, το Ποτάμι, είναι ίσως η μόνη πολιτική δύναμη που με βάση την πορεία, τα πρόσωπα, και το πρόγραμμα της μπορεί να κάνει κάτι για το "μετά".