Δευτέρα, 18 Νοεμβρίου 2019

Το Ποτάμι τελείωσε. Ζήτω το Ποτάμι;


Δεν βρέθηκα στην γέννηση του Ποταμιού - στο Λαύριο.

Λέτε να χάσω και την εξόδιο ακολουθία την επόμενη Κυριακή;

Ανάμεσα, έδωσα το "παρών" στους μεγάλους σταθμούς. Σε δύο Εθνικές Εκλογές ως υποψήφιος, στις πρόσφατες Ευρωεκλογές, στην Επιτροπή Διαλόγου, στο Π2, στις "21", καθώς και στο 2ο και στο 3ο συνέδριο όπου εκλέχθηκα στην ΜΕΣΥΑ και στο Πολιτικό Συμβούλιο αντίστοιχα. Πέντε χρόνια γεμάτα Ποτάμι.

Βρέθηκα στο Ποτάμι επειδή θεώρησα ότι μπορώ να συμβάλλω ως τεχνοκράτης. Μέσα από την πορεία μου στην επιστήμη και μετά από δυο-τρεις δεκαετίες εργαζόμενος ουσιαστικά στον χώρο της υγείας και της ανώτατης εκπαίδευσης, θεώρησα ότι έχω τις προσλαμβάνουσες παραστάσεις για να προσφέρω κάτι ουσιαστικό, σε τεχνοκρατικό επίπεδο. Το προσπάθησα ανιδιοτελώς μεν, με περιορισμένη επιτυχία δε.

Μέσα από αυτή την πορεία, διαπίστωσα σταδιακά το εξής απλό: ενώ το Ποτάμι συγκέντρωσε άριστους τεχνοκράτες, το κατ' εξοχήν πρόβλημα του ήταν πολιτικό.

Δεν κρύβω ότι και εγώ, και πιθανότατα και άλλοι, το θεωρήσαμε αυτό προσόν, και όχι μειονέκτημα. Κάναμε λάθος. Διότι πολιτική χωρίς πολιτικούς μπορεί και να γίνεται, χωρίς σαφή πολιτική βάση, δεν γίνεται.

Είχε το Ποτάμι σαφές πολιτικό στίγμα. Όχι.

Οι ψηφοφόροι είδαν στο Ποτάμι αυτό που τους έλειπε. Και οι συζητήσεις για την συνέχεια του επικεντρώνονται (δικαιολογημένα εν μέρη) ακριβώς σε αυτό: ότι θα τους λείψει το Ποτάμι. Θα τους λείψει το Ποτάμι όπως το φαντάστηκαν. Όχι το Ποτάμι.

Σε ποιους θα λείψει το Ποτάμι του Θεοχάρη, του Ελευθεριάδη, του Αμυρά, και των στελεχών της συνεργασίας με την Δράση και μετά με τη ΝΔ; Ίσως σε αυτούς που έχουν ήδη αποχωρήσει, και που κάπου πιστεύω ότι είναι λίγο απογοητευμένοι από την συμπόρευση τους με τον Βορίδη, τον Γεωργιάδη, τον Κυρανάκη, και το Μπόγδανο.

Σε ποιους θα λείψει το Ποτάμι του Κύρκου, του Γραμματικάκη, του Δαννέλη; Σε ακόμα λιγότερους φοβάμαι - στον Μίλτο, στον Πρύτανη, στον Σπύρο δεν τους λείπει - είμαι σχεδόν βέβαιος ότι αισθάνονται καλά εκεί που είναι.

Σε ποιους θα λείψει το Ποτάμι του Σταύρου και της Σεβαστουπόλεως; Σε περίπου τόσους όσους θεωρούν "τον Σταύρο και την αυλή του" υπεύθυνους για την πτώση μας - την πτώση από εκεί που αυτοί ακριβώς οι ίδιοι μας πήγαν, θα μπορούσε να πει κανείς.

Εμένα θα μου λείψει το Ποτάμι που "φαντάστηκα εγώ".  Και δεν είναι απαραίτητα αυτό που φαντάζεστε εσείς.

Ανήκω όμως στην πλειοψηφία τους Πολιτικού Συμβουλίου που εισηγείται ως σωστή λύση την αναστολή της λειτουργίας του Ποταμιού. Δεν την επιθυμώ. Απλά την θεωρώ την μόνη λύση που συνάδει με την μικρή αλλά σημαντική ιστορία μας.

Γιατί, ναι, αφήσαμε ιστορία.
  • Το Ποτάμι συνέβαλε τα μέγιστα για να μείνει η Ελλάδα στην ΕΕ και στο Ευρώ
  • Στο Ποτάμι οφείλουμε ότι πέρασε ο νόμος για την ιθαγένεια.
  • Στο Ποτάμι χρωστάμε έναν σύγχρονο νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης.
  • Το Ποτάμι σιγούρεψε την συμφωνία για την Βόρεια Μακεδονία.
  • Το Ποτάμι έφερε αξιόλογα πρόσωπα που παραμένουν στην κεντρική πολιτική σκηνή, με πρώτο τον Γιώργο Μαυρωτά.
"Ενδεχόμενη οικιοθελής διάλυσή του Ποταμιού δεν θα είναι τίποτα παραπάνω από μια ακόμα νίκη του λαϊκισμού και του εθνικισμού στην έρμη τούτη χώρα" γράφει ο Θανάσης Χειμωνάς. Και έχει δίκιο.

Ετοιμαζόμαστε για μια ακόμα υπέρλαμπρη νίκη του λαϊκισμού και του εθνικισμού στην έρμη τούτη χώρα.

Η διαπίστωση αυτή όμως δεν είναι παραδοχή ήττας. 

Είναι πρόκληση.

Η πρόταση του Πολιτικού Συμβουλίου, την οποία με τα σημερινά δεδομένα στηρίζω, μπορεί και πρέπει να καταψηφιστεί, μόνο εάν ένα ή και περισσότερα μέλη της ΜΕΣΥΑ ζητήσουν  και πάρουν στην επικείμενη συνεδρίαση χρόνο για να παρουσιάσουν οργανωμένα και συνεκτικά μια ολοκληρωμένη λύση

Ας αποφύγετε οι φίλοι της ΜΕΣΥΑ που θα είστε παρόντες την γκρίνια, την ένταση, τον καταλογισμό ευθυνών. 

Εάν υπάρχει σαφής και ολοκληρωμένη πρόταση για μια ηγετική ομάδα που μπορεί να οδηγήσει το Ποτάμι στο 4ο Συνέδριο και την εκλογή νέων οργάνων, ας γίνει, με σαφήνεια, παρρησία και διορατικότητα. 

Οποιαδήποτε πρόταση οφείλει να έχει ονόματα, χρονοδιάγραμμα, και κυρίως σαφές πολιτικό στίγμα.

Είμαι βέβαιος ότι σε αυτή την περίπτωση, η αναστολή λειτουργίας αξίζει να καταψηφιστεί. 

Είμαι εξίσου βέβαιος ότι στην αντίθετη περίπτωση, η αναστολή λειτουργίας είναι μονόδρομος.

Ζήτω το Ποτάμι;


Πέμπτη, 14 Νοεμβρίου 2019

Η έρευνα θέλει χρηματοδότηση και τόλμη - Καθημερινή


Προ ημερών, η εκδήλωση του «Δικτύου για την Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και στην Ευρώπη» για την έρευνα, συνέπεσε σχεδόν με την ανακοίνωση της λίστας κατάταξης Πανεπιστημίων από την Times Higher Education (ΤΗΕ). Τόσο στην ημερίδα που οργάνωσε το Δίκτυο, όσο και στα σχόλια που ακολούθησαν στον τύπο και στο διαδίκτυο τόσο την ημερίδα όσο και την δημοσίευση του πίνακα του THE, ακούστηκαν και γράφτηκαν πολλά σωστά: για την ανάγκη σύνδεσης της έρευνας με την αγορά, την ενίσχυση του πνεύματος επιχειρηματικότητας, τον εξορθολογισμό κατανομής πόρων, την πρακτική στήριξη για απόκτηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, τον περιορισμό των γραφειοκρατικών περιορισμών στην έρευνα και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, και άλλα. Ως λογικός άνθρωπος, ερευνητής, πανεπιστημιακός, έχοντας συμπράξει σε σχεδόν μια δεκάδα ενεργειών μεταφοράς πνευματικής ιδιοκτησίας προς επιχειρήσεις, έχοντας αξιοποιήσει άμεσα τα ερευνητικά αποτελέσματα της ομάδας μου με έσοδα λίγων εκατομμυρίων, και έχοντας διατελέσει σύμβουλος σε αρκετές μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις, δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω με αυτές τις διαπιστώσεις. Και φυσικά, δεν μπορώ παρά να περιμένω διορθωτικές ενέργειες για όλα αυτά από την νέα κυβέρνηση, που σωστά έχει αναδείξει την έρευνα ως την απαραίτητη βάση για την επιχειρηματική καινοτομία, και την οικονομική ανάπτυξη.

Σκεπτόμενος όμως όλα αυτά, έχω την εντύπωση ότι κανείς δεν βλέπει τον ελέφαντα στον δωμάτιο. Και ο ελέφαντας είναι ροζ, και χορεύει με έναν πορτοκαλί μονόκερο, ενώ εμείς κοιτάμε αν πρέπει να βάψουμε τον τοίχο “ραφ” ή “σιέλ”. Δεν υπάρχουν χρήματα, ούτε στην έρευνα, ούτε στην ανώτατη εκπαίδευση. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, ανάμεσα στις 37 χώρες που συμμετέχουν, η Ελλάδα:

• Βρίσκεται στην τελευταία - τελευταία, το επαναλαμβάνω - θέση στα έξοδα ανά φοιτητή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (επαγγελματική, τεχνική και επιστημονική).

• Βρίσκεται στο κατώτερο τεταρτημόριο (πέμπτη από το τέλος) ως ποσοστό του ΑΕΠ που επενδύεται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (1%).

• Ξοδεύει περίπου 4,100 δολάρια ανά φοιτητή, τα μισά από το Μεξικό που είναι δεύτερο από το τέλος (~8,100), ή αν προτιμάτε το 20% περίπου σε σχέση με την Ολλανδία (~19,300).

• Ξοδεύει περίπου 6,800 δολάρια ανά μαθητή της δευτεροβάθμιας, που μας κατατάσσει στο κατώτερο τεταρτημόριο των χωρών του ΟΟΣΑ (έβδομους από το τέλος) ως απόλυτη τιμή, και τρίτους από το τέλος ως ποσοστό του ΑΕΠ (1.53%).

• Προ της κρίσης, το 2008 η Ελλάδα ξόδευε 2.3 δις δολάρια για την έρευνα (το 0.7% του ΑΕΠ), το οποίο μέχρι το 2014 μειώθηκε στα 2.15 δις. Το 2017 βρέθηκε στα 2.93 δις (στο 1.15% του ΑΕΠ): στα χρόνια του ΣΥΡΙΖΑ (που “ως γνωστόν” κυνήγησε την αριστεία …) και του κ. Κώστα Φωτάκη ως αναπληρωτή υπουργού Ερευνας και Καινοτομίας, η χρηματοδότηση στην έρευνα, είτε ως απόλυτη τιμή είτε ως ποσοστό του ΑΕΠ, αυξήθηκε κατά 40%!

• Το αυξημένο αυτό 1.15% του ΑΕΠ για την έρευνα, μας κατατάσσει στο κατώτερο τεταρτημόριο των χωρών του ΟΟΣΑ (σταθερά έβδομους από το τέλος, πίσω π.χ. από Εσθονία, Ουγγαρία, Σλοβενία).

Αυτοί οι αριθμοί είναι και αυτοί που πιστεύω πως εξηγούν το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει ελάχιστες πατέντες (στην 38η θέση διεθνώς, μετά από το Λιχτενστάιν), ενώ σε σχέση με τις χώρες της ζώνης του Ευρώ βρίσκεται μόλις στην 3η θέση από το τέλος στην απήχηση της έρευνας (αναφορές ανά δημοσίευση) και στην 2η θέση από το τέλος στον αριθμό επιστημονικών δημοσιεύσεων ανά κάτοικο (σύμφωνα με τα στοιχεία του SJR, https://www.scimagojr.com/countryrank.php).

Δεν μπορώ να αποδείξω ότι τα δεδομένα που αναφέρω δεν αντικατοπτρίζουν έναν απλό συσχετισμό της τραγικής χρηματοδότησης με το μη ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Αλλά είμαι πεπεισμένος ότι υφίσταται μεταξύ τους μία σχέση αιτιώδους συνάφειας: αν δεν σπάσεις αυγά δεν κάνεις ομελέτα. Μπορείς να έχεις ένα καταπληκτικό τηγάνι, τα ωραιότερα φρέσκα μπαχαρικά, πεντανόστιμο βιολογικό μπέικον, αλλά με άσπαστα αβγά ομελέτα δεν γίνεται.

Με τα τριάντα σχεδόν χρόνια εμπειρίας μου στην έρευνα και στην ανώτατη εκπαίδευση, από φοιτητής μέχρι καθηγητής, από την φτωχή Ελλάδα στην πλούσια Ολλανδία και με τρεις ενδιάμεσους σταθμούς στην Ευρώπη (Γερμανία, Αγγλία, Γαλλία), είμαι πεπεισμένος ότι η αναγκαία - αν και όχι ικανή - συνθήκη για να έχουμε καλύτερο επίπεδο έρευνας και ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα είναι μία. Η αύξηση της χρηματοδότησης. Αυτή είναι η πρώτη συνθήκη που οφείλουμε να ικανοποιήσουμε, ο ελέφαντας στο δωμάτιο. Τα άλλα έπονται. Αὐτοῦ γὰρ καὶ Ῥόδος καὶ πήδημα, κύριε Πρωθυπουργέ και κύριοι υπουργοί.

Πηγή: https://www.kathimerini.gr/1051701/article/k-blogs/matter-of-class/h-ereyna-8elei-xrhmatodothsh-kai-tolmh